Να τι συμβαίνει στον εγκέφαλό σου όταν το παιδί σου αρχίζει να σε χρειάζεται όλο και λιγότερο

Υπάρχει κάτι όμορφο αλλά και παράξενα συγκινητικό, στο να βλέπεις το παιδί σου να μεγαλώνει και να σε χρειάζεται όλο και λιγότερο. Στην αρχή δεν το καταλαβαίνεις καν. Μια μέρα φτάνει μόνο του το ποτήρι από το ντουλάπι, μετά ετοιμάζει την τσάντα του χωρίς να σε ρωτήσει και κάποια στιγμή δεν χρειάζεται πια τη βοήθειά σου για τα μαθήματα. Κι ύστερα έρχονται τα μεγαλύτερα βήματα, μέχρι που συνειδητοποιείς ότι υπάρχουν κομμάτια της ζωής του στα οποία δεν είσαι πια παρούσα - κι αυτό είναι ταυτόχρονα υπέροχο αλλά και λίγο δύσκολο να το συνηθίσεις.

Βλέπεις το παιδί σου ότι γίνεται όλο και πιο ανεξάρτητο, αλλά πέρα από χαρά και περηφάνια, αισθάνεσαι ένα μικρό κενό. Κι όχι, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν χαίρεσαι που μεγαλώνει. Απλώς ο εγκέφαλός σου έχει μάθει για χρόνια να έχει ως βασική προτεραιότητα τη φροντίδα του. Η γονεϊκότητα, άλλωστε, δεν αλλάζει μόνο την καθημερινότητά σου, επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο εγκέφαλός σου.

Νέα έρευνα συνδέει τη γονεϊκή συμπεριφορά στα 3 χρόνια με την ανάπτυξη του εγκεφάλου στην εφηβεία

Όπως εξηγεί η Cheryl Groskopf, θεραπεύτρια με ειδίκευση στο άγχος, το τραύμα και τον δεσμό, η γονεϊκότητα προκαλεί αλλαγές στον εγκέφαλο ήδη από την περίοδο πριν από τη γέννηση του παιδιού. Περιοχές που σχετίζονται με την αναγνώριση κινδύνου, την ενσυναίσθηση και την κατανόηση των συναισθημάτων γίνονται περισσότερο ευαίσθητες στις ανάγκες του παιδιού. Ξυπνάς για πράαδειγμα, ακούγοντας τον παραμικρό θόρυβο από το διπλανό δωμάτιο ή καταλαβαίνεις από τον τόνο της φωνής του ότι κάτι δεν πάει καλά, πριν καν σου το πει.

Ο εγκέφαλός σου έχει μάθει εδώ και χρόνια να βρίσκεται σε διαρκή ετοιμότητα. Να ακούει, να προβλέπει, να παρεμβαίνει πριν καν χρειαστεί να του το ζητήσουν. Όταν, λοιπόν, το παιδί σου αρχίζει να γίνεται πιο ανεξάρτητο, αυτή η λειτουργία δεν σταματά από τη μία στιγμή στην άλλη.

Η νευροεπιστήμονας Laura Bojarskaitė από το University of Oslo περιγράφει αυτή τη διαδικασία ως ένα είδος «προβλήματος πρόβλεψης».Για χρόνια, ο εγκέφαλός σου έχει μάθει να λειτουργεί με βάση τις ανάγκες του παιδιού σου: το πρωινό ξύπνημα, η προετοιμασία για το σχολείο, οι ερωτήσεις και τα «μαμά, θέλω βοήθεια» μέσα στη μέρα, μέχρι τις μικρές φροντίδες λίγο πριν πέσει για ύπνο. Όλα αυτά έχουν γίνει τόσο αυτονόητο κομμάτι της καθημερινότητάς σου, που όταν αρχίζουν να μειώνονται, χρειάζεται χρόνος για να προσαρμοστείς κι εσύ στη νέα πραγματικότητα..

Γι’ αυτό μπορεί να νιώθεις μια παράξενη ανησυχία, ένα κενό μέσα στην ημέρα ή ακόμη και την αίσθηση ότι δεν ξέρεις πού να διοχετεύσεις όλη αυτή την ενέργεια που για χρόνια είχε έναν πολύ συγκεκριμένο προορισμό: το παιδί σου.

Δεν είναι ότι δεν έχεις τι να κάνεις. Είναι ότι για χρόνια ήξερες ακριβώς τι χρειαζόταν να κάνεις. Δεν αποχωρίζεσαι το παιδί σου. Αποχωρίζεσαι έναν ρόλο.

Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι.

Δεν αλλάζει η σχέση με το παιδί σου, αλλάζει ο δικός σου ρόλος μέσα σε αυτή. Η κλινική ψυχολόγος Christa Smith, εξηγεί ότι η αίσθηση πως σε χρειάζονται μπορεί να γίνει σημαντικό κομμάτι του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνεσαι τον εαυτό σου. Για χρόνια είχες έναν σαφή και επείγοντα ρόλο: να φροντίζεις, να προστατεύεις, να οργανώνεις, να λύνεις προβλήματα. Όσο το παιδί αποκτά αυτονομία, αυτός ο ρόλος αλλάζει και μοιραία θα σκεφτείς: «Αν δεν με χρειάζεται πια για όλα αυτά, ποια είμαι εγώ τώρα;».

Η πατρότητα αναδιαμορφώνει τον ανδρικό εγκέφαλο - Η αλλαγή που δεν φανταζόσουν

Κι αυτό μπορεί να γίνει ακόμη πιο έντονο όταν η ανεξαρτησία του συμπίπτει με άλλες αλλαγές στη ζωή σου - μια αλλαγή στη δουλειά, μια νέα φάση στη σχέση σου ή τη φροντίδα των δικών σου γονιών.

Προφανώς και χαίρεσαι που το παιδί σου μεγαλώνει αλλά ταυτόχρονα νοσταλγείς - όχι πάντα - την εποχή που σε φώναζε για το παραμικρό. Θέλεις να ανοίξει τα φτερά του και παράλληλα να σου λείπει η καθημερινή του εξάρτηση από εσένα. Αυτά τα δύο συναισθήματα μπορούν να υπάρχουν μαζί. Όπως σημειώνουν οι ειδικοί, η στενοχώρια που αισθάνεσαι ανά περιόδους και υποχωρεί σταδιακά, μπορεί να αποτελεί μέρος μιας φυσιολογικής μετάβασης. Αν, όμως, η κακή διάθεση, η απώλεια ενδιαφέροντος, οι αλλαγές στον ύπνο ή την όρεξη ή η αίσθηση ματαιότητας επιμένουν για εβδομάδες και αρχίζουν να επηρεάζουν την καθημερινότητά σου, τότε θα πρέπει να μιλήσεις με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας.

Ναι, αυτό είναι ένα από τα πιο δύσκολα στάδια της γονεϊκότητας

Για χρόνια μαθαίνεις στο παιδί σου να μπορεί να σταθεί χωρίς εσένα. Να ντύνεται μόνο του. Να πηγαίνει σχολείο. Να κάνει φίλους. Να παίρνει αποφάσεις. Να λύνει τα δικά του προβλήματα. Να φεύγει λίγο πιο μακριά κάθε φορά. Και κάποια στιγμή καταλαβαίνεις ότι όλη αυτή η ανεξαρτησία που προσπάθησες να του χαρίσεις έχει ένα τίμημα: δεν σε χρειάζεται πια με τον ίδιο τρόπο.

Πρώτο και δεύτερο παιδί: γιατί & πώς η μητρότητα αλλάζει τον εγκέφαλο με διαφορετικό τρόπο

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι έπαψες να είσαι σημαντική.

Η σχέση απλώς αλλάζει μορφή. Από το «μαμά, βοήθησέ με» μπορεί να γίνει «μαμά, θέλω τη γνώμη σου». Από το να είσαι εκεί σε κάθε μικρό βήμα, γίνεσαι το πρόσωπο στο οποίο επιστρέφει όταν χρειάζεται ασφάλεια, συμβουλή ή απλώς έναν άνθρωπο που τον ξέρει πραγματικά.

Και ίσως τελικά αυτό να είναι το παράξενο, δύσκολο και όμορφο κομμάτι της μητρότητας: να μεγαλώνεις ένα παιδί που σε χρειάζεται όλο και λιγότερο χωρίς αυτό να σημαίνει ότι σε αγαπά ή σε χρειάζεται λιγότερο στη ζωή του.