8 συνήθειες που μπορεί να έχεις ως ενήλικας αν μεγάλωσες με συναισθηματικά απαιτητικούς γονείς

Αν μεγάλωσες με έναν γονιό που είχε έντονη ανάγκη για συναισθηματική επιβεβαίωση, ίσως από μικρή ηλικία έμαθες να προσέχεις περισσότερο το πώς νιώθουν οι άλλοι παρά το πώς νιώθεις εσύ. Να αποφεύγεις τις εντάσεις, να προσπαθείς να κρατάς τους πάντες ευχαριστημένους ή να αισθάνεσαι ότι η ηρεμία στο σπίτι εξαρτάται, με κάποιον τρόπο, και από εσένα.

'Οπως εξηγεί η Zayda Slabbekoorn, που ασχολείται με θέματα ψυχολογίας και σχέσεων, ορισμένοι τρόποι με τους οποίους μαθαίνεις να προστατεύεις τον εαυτό σου στην παιδική ηλικία μπορεί να σε ακολουθήσουν και αργότερα, ακόμη κι όταν οι συνθήκες έχουν αλλάξει.

Δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που έχει μεγαλώσει σε ένα τέτοιο περιβάλλον θα εμφανίσει τα ίδια χαρακτηριστικά. Ωστόσο, ορισμένα μοτίβα συμπεριφοράς μπορεί να παραμείνουν και στην ενήλικη ζωή.

Τα παιδιά που μεγάλωσαν με οικονομικές δυσκολίες συχνά έχουν αυτές τις συνήθειες στην ενήλικη ζωή

Κατηγορούν τον εαυτό τους για όλα

Όταν ένα παιδί έχει συνηθίσει να παρατηρεί συνεχώς τη διάθεση ενός γονιού, ίσως αρχίσει να πιστεύει ότι είναι δική του ευθύνη όταν κάτι δεν πηγαίνει καλά. Είναι θυμωμένος; Ίσως έφταιξε το παιδί. Υπάρχει ένταση στο σπίτι; Ίσως έκανε κάτι λάθος. Έχει ξεσπάσει ένας καβγάς; Ίσως θα μπορούσε να τον είχε αποφύγει. Αυτός ο τρόπος σκέψης μπορεί να μεταφερθεί και στην ενήλικη ζωή.Σαν να έχεις μάθει να ψάχνεις πρώτα τι έκανες εσύ λάθος, ακόμη κι όταν δεν σου αναλογεί η ευθύνη.

Δυσκολεύονται να πουν «όχι»

Για ένα παιδί που έχει μάθει να βάζει τις ανάγκες των γονιών του σε πρώτο πλάνο, το «όχι» συχνά μοιάζει με κάτι απαγορευτικό ή επικίνδυνο. Μεγαλώνοντας, αυτό μπορεί να εκφραστεί ως διαρκής προσπάθεια να είναι αρεστό στους άλλους. Λέει «ναι» ενώ θα ήθελε να αρνηθεί, αναλαμβάνει περισσότερα από όσα μπορεί και δυσκολεύεται να διεκδικήσει χρόνο και χώρο για τον εαυτό του. Σύμφωνα με την Zayda Slabbekoorn, συχνά, πίσω από αυτή τη συμπεριφορά βρίσκεται ο φόβος ότι η άρνηση θα προκαλέσει απογοήτευση, θυμό ή απόρριψη.

Έχουν μάθει να τα κάνουν όλα μόνοι τους

Κάποια παιδιά αναγκάζονται να ωριμάσουν νωρίτερα από την ηλικία τους, είτε επειδή αναλαμβάνουν ευθύνες που δεν τους αναλογούν είτε επειδή δεν αισθάνονται ότι μπορούν να βασιστούν συναισθηματικά στους γονείς τους. Ως ενήλικες, μπορεί να εμφανίσουν έντονη ανεξαρτησία. Προτιμούν να αντιμετωπίζουν μόνα τους τα προβλήματά τους, δυσκολεύονται να ζητήσουν βοήθεια και μπορεί να αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια όταν δεν χρειάζεται να εξαρτώνται από κανέναν. Η αυτονομία, φυσικά, δεν είναι αρνητικό χαρακτηριστικό. Όταν όμως γίνεται η μοναδική επιλογή, μπορεί να δυσκολεύει τη δημιουργία ουσιαστικών σχέσεων.

Αναζητούν επιβεβαίωση μέσα από την αποδοχή των άλλων

Όταν ένα παιδί δεν είχε αρκετό χώρο για να εξερευνήσει ποιο πραγματικά είναι, μεγαλώνοντας ίσως να δυσκολεύεται να αισθανθεί σίγουρο για την ταυτότητα και την αξία του. Η αποδοχή των άλλων μπορεί τότε να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία. Οι τάσεις, οι παρέες, η εικόνα προς τα έξω ή η ανάγκη να ανήκει κάπου είναι πιθανόν να λειτουργούν ως τρόποι αναζήτησης αυτής της επιβεβαίωσης. Το ζητούμενο, όπως εξηγεί η Zayda Slabbekoor, δεν είναι η ίδια η τάση ή η ανάγκη για κοινωνική σύνδεση, αλλά το κατά πόσο η αυτοεκτίμηση εξαρτάται από το αν κάποιος αισθάνεται ότι «ταιριάζει» ή ότι γίνεται αποδεκτός.

Δυσκολεύονται να θέσουν όρια

Τα προσωπικά όρια δεν είναι κάτι που μαθαίνεις από τη μια μέρα στην άλλη. Το γνωρίζεις καλά, ειδικά αν έχεις παιδί. Τα διαμορφώνεις μέσα από τις πρώτες σου σχέσεις και, κυρίως, μέσα από το οικογενειακό περιβάλλον. Αν μεγαλώνοντας δεν έμαθες ότι οι ανάγκες σου, ο χρόνος και ο προσωπικός σου χώρος αξίζουν σεβασμό, μπορεί αργότερα να δυσκολεύεσαι να τα διεκδικήσεις. Ίσως νιώθεις ενοχές όταν θέλεις λίγο χρόνο για τον εαυτό σου, δυσκολεύεσαι να πεις ότι κάτι σε ενοχλεί ή ανέχεσαι συμπεριφορές που ξεπερνούν τα όριά σου μόνο και μόνο για να αποφύγεις μια ένταση. Και κάπως έτσι, ακόμη κι όταν καταλαβαίνεις ότι μια κατάσταση δεν σου κάνει καλό, το «μέχρι εδώ» μπορεί να μοιάζει πιο δύσκολο απ’ όσο θα έπρεπε.

10 πράγματα που πολλά αδέλφια θυμούνται εντελώς διαφορετικά, παρότι μεγάλωσαν στο ίδιο σπίτι

Κρατούν μέσα τους τα έντονα συναισθήματά τους

Ένα παιδί χρειάζεται χώρο για να θυμώσει, να στενοχωρηθεί, να φοβηθεί και να ζητήσει παρηγοριά. Όταν, αντί γι' αυτό, αισθάνεται ότι τα δικά του συναισθήματα επιβαρύνουν τους γονείς του, μπορεί να μάθει να τα κρύβει. Με τον καιρό, το «δεν θέλω να τους φορτώσω» μπορεί να γίνει «δεν θέλω να φορτώσω κανέναν».« Στην ενήλικη ζωή αυτό μπορεί να σημαίνει ότι αποφεύγει να μιλήσει για όσα αισθάνεται, υποβαθμίζει όσα τον ενοχλούν ή αφήνει τα συναισθήματά του να συσσωρεύονται μέχρι να γίνει δύσκολο να τα διαχειριστεί», αναφέρει η Zayda Slabbekoorn.

Φοβούνται να δείξουν την ευάλωτη πλευρά τους

Το να δείχνεις στους άλλους ποιος πραγματικά είσαι χρειάζεται να νιώθεις ότι μπορείς να είσαι ο εαυτός σου χωρίς να φοβάσαι την κριτική ή την απόρριψη. Για κάποιον που μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον όπου τα συναισθήματά του έμπαιναν συχνά σε δεύτερη μοίρα, ίσως σήμερα να μην σου είναι εύκολο να αφεθείς και να ανοιχτείς. Μπορεί να κρατά αποστάσεις, να δυσκολεύεται να μιλήσει για προσωπικά θέματα ή να αισθάνεται άβολα όταν κάποιος προσπαθεί να τον γνωρίσει σε μεγαλύτερο βάθος. Όχι απαραίτητα επειδή δεν θέλει σύνδεση, αλλά επειδή ίσως δεν έμαθε ποτέ πώς είναι να αισθάνεσαι ασφαλής μέσα σε αυτήν.

Ζητούν συνεχώς συγγνώμη

Το «συγγνώμη» μπορεί να γίνει μια αυτόματη αντίδραση για κάποιον που έχει μάθει να αποφεύγει τις εντάσεις πάση θυσία. Μπορεί να ζητήσει συγγνώμη επειδή κάποιος θύμωσε μαζί του, επειδή εξέφρασε μια διαφορετική άποψη ή ακόμη και επειδή ζήτησε κάτι που είχε ανάγκη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η συγγνώμη δεν αφορά πάντα ένα πραγματικό λάθος. Μπορεί να λειτουργεί ως ένας τρόπος να αποκατασταθεί γρήγορα η ηρεμία και να αποφευχθεί η σύγκρουση.

Μεγάλωσες με συναισθηματικά ανώριμους γονείς; 8 πράγματα που νόμιζες για φυσιολογικά (αλλά δεν ήταν)

«Το οικογενειακό περιβάλλον μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο ένα παιδί μαθαίνει να σχετίζεται με τον εαυτό του και τους άλλους. Δεν υπάρχει, όμως, ένας συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο θα αντιδράσει κάθε παιδί, ούτε ένα δύσκολο οικογενειακό βίωμα καθορίζει από μόνο του την προσωπικότητα ενός ανθρώπου. Οι παραπάνω συμπεριφορές μπορούν να εμφανιστούν ως πιθανά μοτίβα σε ανθρώπους που μεγάλωσαν αναλαμβάνοντας περισσότερη συναισθηματική ευθύνη απ' όση τους αναλογούσε. Δεν αποτελούν από μόνες τους ένδειξη τραύματος ή κάποιας ψυχικής διαταραχής» επισημαίνει η Zayda Slabbekoorn, προτρέποντάς μας να θυμόμαστε ότι οι τρόποι με τους οποίους μάθαμε να προστατεύουμε τον εαυτό μας ως παιδιά δεν χρειάζεται να παραμείνουν ίδιοι για πάντα. Οι σχέσεις, οι εμπειρίες και η επίγνωση μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο στεκόμαστε απέναντι στον εαυτό μας και στους άλλους.