Αν γεμίζεις το ψυγείο με τις ζωγραφιές του παιδιού σου, ίσως σημαίνουν περισσότερα απ΄όσα νομίζεις

Αν το ψυγείο σου είναι γεμάτο παιδικές ζωγραφιές, σχολικές εργασίες, φωτογραφίες από παραστάσεις και αθλητικές διακρίσεις, πιθανότατα το βλέπεις ως κάτι απολύτως φυσιολογικό στην καθημερινότητα μιας οικογένειας. Κάθε ζωγραφιά έχει τη θέση της, κάθε βραβείο θυμίζει μια προσπάθεια και κάθε κατασκευή είναι κάτι που το παιδί σου δημιούργησε και θέλησες να κρατήσεις.

Aυτή η μικρή συνήθεια, όμως, μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία αφού σύμφωνα με την ψυχολογία, όταν επιλέγεις να βάλεις κάπου εμφανώς μια ζωγραφιά ή μια σχολική εργασία του παιδιού σου, κάνεις την προσπάθειά του ορατή και δείχνεις ότι αυτό που δημιούργησε έχει αξία για σένα. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι προσπαθείς να επιδείξεις τις επιτυχίες του ή ότι έχεις υψηλές προσδοκίες από εκείνο. Μπορεί απλώς να είναι ένας καθημερινός τρόπος να αναγνωρίζεις αυτό που έκανε.

5 τρόποι για να εντάξεις τις κατασκευές των παιδιών σου μέσα στη διακόσμηση του σπιτιού

Και για ένα παιδί, αυτή η αναγνώριση έχει σημασία.

Όταν δείχνεις ενδιαφέρον για την προσπάθειά του

Τα παιδιά διαμορφώνουν σταδιακά την εικόνα που έχουν για τις ικανότητές τους και ο τρόπος με τον οποίο οι γονείς αντιδρούν στην προσπάθεια και στις επιτυχίες τους μπορεί να παίξει ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.

Σε μια μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2013 στο Child Development, η ψυχολόγος Elizabeth A. Gunderson και οι συνεργάτες της παρατήρησαν τον τρόπο με τον οποίο γονείς επαινούσαν τα παιδιά τους στην ηλικία του 1, των 2 και των 3 ετών. Οι ερευνητές ξεχώρισαν τον έπαινο που εστίαζε στη διαδικασία - στην προσπάθεια, στις πράξεις και στις στρατηγικές του παιδιού -από τον έπαινο που εστίαζε περισσότερο σε χαρακτηριστικά του ίδιου του παιδιού.

Πέντε χρόνια αργότερα, τα παιδιά που είχαν ακούσει περισσότερες φορές επαίνους για την προσπάθεια και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζαν μια δυσκολία ήταν πιο πιθανό να πιστεύουν ότι οι ικανότητές τους μπορούν να βελτιωθούν μέσα από την προσπάθεια και τη μάθηση. Μια μεταγενέστερη μελέτη της ίδιας ερευνητικής ομάδας ακολούθησε τα ίδια παιδιά μέχρι την Δ΄ Δημοτικού και βρήκε ότι ο έπαινος για την προσπάθεια στα πρώτα χρόνια της ζωής συνδεόταν με την ακαδημαϊκή τους επίδοση αργότερα, μέσω αυτών των αναπτυξιακών αντιλήψεων.

Φυσικά, το να κολλάς μια ζωγραφιά στο ψυγείο δεν είναι το ίδιο με το να επαινείς λεκτικά την προσπάθεια του παιδιού και δεν έχει αποδειχθεί ότι, από μόνο του, μπορεί να καλλιεργήσει τη λεγόμενη «νοοτροπία ανάπτυξης».

Όταν το χρώμα ξεφεύγει από τις ζωγραφιές των παιδιών και γίνεται πραγματικότητα!

Η ανάγκη να νιώθεις ότι μπορείς

Σύμφωνα με τη «Θεωρία του Αυτοκαθορισμού» (Self-Determination Theory) των ψυχολόγων Edward Deci και Richard Ryan, η αίσθηση της ικανότητας, η αυτονομία και η συνδεσιμότητα αποτελούν θεμελιώδεις ψυχολογικές ανάγκες. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, μια ζωγραφιά στο ψυγείο μπορεί να αποκτά έναν συμβολισμό που ξεπερνά την ίδια τη ζωγραφιά. Δεν έχει σημασία μόνο αν είναι «ωραία». Σημασία έχει ότι κάποιος την πρόσεξε, της έδωσε χώρο και αναγνώρισε ότι πίσω από αυτήν υπάρχει ένα παιδί που προσπάθησε, δημιούργησε και θέλησε να μοιραστεί κάτι.

Όταν τοποθετείς με καμάρι τη δημιουργία του παιδιού σου στο ψυγείο, υποστηρίζεις ταυτόχρονα αυτές τις ανάγκες. Το μήνυμα που του στέλνεις δεν είναι αναγκαστικά «είσαι ο καλύτερος ζωγράφος του κόσμου», αλλά κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: «Προσέξαμε αυτό που έφτιαξες και το εκτιμάμε». Οι έρευνες γύρω από τη γονεϊκή επιβράβευση επιβεβαιώνουν ότι η θετική ανατροφοδότηση ενισχύει τα κίνητρα των παιδιών, ειδικά όταν επικεντρώνεται στην προσπάθεια, τις στρατηγικές και τις πράξεις τους, παρά σε σταθερά, έμφυτα χαρακτηριστικά.

Το ψυγείο μπορεί να γίνει και ένας μικρός πίνακας αναμνήσεων

Υπάρχει, όμως, και μια άλλη πλευρά αυτής της συνήθειας. Συχνά είναι συνδεδεμένη με μια συγκεκριμένη στιγμή της οικογενειακής ζωής. Μια ζωγραφιά μπορεί, χρόνια αργότερα, να θυμίσει στο παιδί ή στους γονείς του μια ηλικία, ένα ενδιαφέρον ή μια περίοδο που έχει πια περάσει.

Έτσι, το ψυγείο μπορεί να γίνει κάτι περισσότερο από ένα σημείο όπου κολλάμε ό,τι θέλουμε να κρατήσουμε. Μπορεί να λειτουργεί σαν ένας μικρός, καθημερινός πίνακας αναμνήσεων, όπου η οικογένεια βλέπει ξανά και ξανά μικρά κομμάτια της ιστορίας της.

Μια παιδική ζωγραφιά, ένα χειροποίητο καρτελάκι ή μια κατασκευή που δεν είναι τέλεια μπορεί να έχει μεγάλη συναισθηματική αξία. Γιατί αυτό που μένει τελικά δεν είναι μόνο το αποτέλεσμα, αλλά η ανάμνηση του παιδιού που το έφτιαξε.