Νιώθεις ξένη ακόμη και με τον ίδιο σου τον εαυτό; Η πλευρά της εμμηνόπαυσης που δεν συζητάμε συχνά

Για χρόνια, η συζήτηση γύρω από την εμμηνόπαυση περιοριζόταν σχεδόν αποκλειστικά σε δύο βασικά πράγματα: τις εξάψεις και τη διακοπή της περιόδου. Στην πραγματικότητα, όμως, η μετάβαση αυτή είναι πολύ πιο σύνθετη και μπορεί να επηρεάσει σχεδόν κάθε πτυχή της καθημερινότητάς σου. Από τον ύπνο, την ενέργεια και τη συγκέντρωσή σου μέχρι την επιδερμίδα, τις αρθρώσεις, τη διάθεση και την αυτοπεποίθησή σου.

Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι κουράζεσαι πιο εύκολα, ότι δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς ή ότι ξυπνάς μέσα στη νύχτα χωρίς προφανή λόγο. Μπορεί να αισθάνεσαι περισσότερο άγχος, να έχεις λιγότερη αντοχή στο στρες ή να βλέπεις το σώμα σου να αλλάζει με τρόπους που δεν αναγνωρίζεις. Και το πιο περίεργο; Κάποιες φορές μπορεί να νιώθεις ότι δεν είσαι πια ακριβώς ο άνθρωπος που ήσουν μέχρι πριν από λίγο καιρό.

Άδεια ασθενείας λόγω εμμηνόπαυσης: Η Ισπανία σπάει ένα εργασιακό ταμπού-Θα ακολουθήσουν άλλες χώρες;

Αυτή είναι μία από τις λιγότερο προβεβλημένες πλευρές της εμμηνόπαυσης. Δεν πρόκειται μόνο για μια ορμονική μετάβαση, αλλά και για μια περίοδο κατά την οποία μπορεί να αλλάξει η σχέση σου με το σώμα, την εικόνα και την ταυτότητά σου.

Εμμηνόπαυση, μια αλλαγή που δεν περιορίζεται στην περίοδο

Η εμμηνόπαυση είναι ένα φυσικό βιολογικό στάδιο στη ζωή μιας γυναίκας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), οι περισσότερες γυναίκες βιώνουν τη φυσική εμμηνόπαυση μεταξύ 45 και 55 ετών και ορίζεται ιατρικά όταν έχουν περάσει 12 συνεχόμενοι μήνες χωρίς έμμηνο ρύση, χωρίς άλλη προφανή αιτία.

Πριν από αυτήν προηγείται η περιεμμηνόπαυση, η μεταβατική περίοδος κατά την οποία τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης παρουσιάζουν διακυμάνσεις. Σε ορισμένες γυναίκες η διαδικασία αυτή μπορεί να ξεκινήσει αρκετά χρόνια πριν από την τελευταία περίοδο. Όταν η εμμηνόπαυση εμφανίζεται πριν από την ηλικία των 45 ετών, χαρακτηρίζεται ως πρώιμη, ενώ πριν από τα 40 ως πρόωρη εμμηνόπαυση. Οι ορμονικές αλλαγές δεν επηρεάζουν μόνο τον αναπαραγωγικό κύκλο. Τα οιστρογόνα συμμετέχουν σε πολλές λειτουργίες του οργανισμού και η μείωσή τους μπορεί να συνδέεται με διαφορετικές αλλαγές, τόσο σωματικές όσο και ψυχολογικές.

Γι' αυτό και η εμπειρία κάθε γυναίκας είναι διαφορετική. Μπορεί να έχεις έντονες εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις, ενώ κάποια άλλη γυναίκα να αντιμετωπίζει κυρίως διαταραχές ύπνου, άγχος ή προβλήματα συγκέντρωσης. Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη εικόνα της εμμηνόπαυσης που να ισχύει για όλες.

Ταμίλλα Κουλίεβα: «Πίστευα ότι με την εμμηνόπαυση σταματάει η ζωή μου. Ήταν μέγα λάθος»

Τα σημάδια που μπορεί να μην έχεις συνδέσει με την εμμηνόπαυση

Οι εξάψεις και οι νυχτερινές εφιδρώσεις είναι ίσως τα πιο αναγνωρίσιμα σημάδια. Ωστόσο, η ορμονική μετάβαση μπορεί να συνοδεύεται από ένα πολύ ευρύτερο φάσμα αλλαγών.

Το NHS επισημαίνει ότι η εμμηνόπαυση μπορεί να συνοδεύεται από δυσκολίες στη μνήμη και τη συγκέντρωση, διαταραχές ύπνου, αλλαγές στη διάθεση, άγχος, μυϊκούς και αρθρικούς πόνους, ξηρότητα του δέρματος και μειωμένη σεξουαλική επιθυμία. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να ξεκινήσουν ήδη από την περιεμμηνόπαυση και να διαφέρουν σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα.

Τι μπορεί να βιώσεις:

Brain fog και δυσκολία συγκέντρωσης: Μπορεί να παρατηρήσεις ότι ξεχνάς πιο εύκολα λέξεις, δυσκολεύεσαι να οργανώσεις τη σκέψη σου ή χρειάζεσαι περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσεις μια εργασία.

Διαταραχές ύπνου: Η δυσκολία να αποκοιμηθείς, τα συχνά ξυπνήματα και ο μη ξεκούραστος ύπνος μπορούν να επηρεάσουν την ενέργεια και τη διάθεσή σου.

Άγχος και συναισθηματικές διακυμάνσεις: Μπορεί να αισθάνεσαι μεγαλύτερη ευαισθησία, ευερεθιστότητα ή ένταση, ακόμη και σε καταστάσεις που παλαιότερα διαχειριζόσουν πιο εύκολα.

Πόνοι στις αρθρώσεις και στους μυς: Ενοχλήσεις και δυσκαμψία μπορεί να εμφανιστούν ή να γίνουν πιο έντονες κατά τη διάρκεια της μετάβασης.

Αλλαγές στην επιδερμίδα: Η μειωμένη παραγωγή κολλαγόνου, η ξηρότητα και η απώλεια ελαστικότητας μπορούν να κάνουν το δέρμα να δείχνει διαφορετικό.

Αλλαγές στο σώμα και στον μεταβολισμό: Μπορεί να παρατηρήσεις διαφορετική κατανομή λίπους, ιδιαίτερα στην περιοχή της κοιλιάς, καθώς και μεταβολές στη μυϊκή μάζα.

Μειωμένη σεξουαλική επιθυμία και κολπική ξηρότητα: Οι αλλαγές στα οιστρογόνα μπορούν να επηρεάσουν την άνεση κατά τη σεξουαλική επαφή και τη σεξουαλική σου διάθεση.

Είναι σημαντικό να θυμάσαι ότι κανένα από αυτά τα σημάδια δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι βρίσκεσαι στην εμμηνόπαυση. Κόπωση, πόνοι, άγχος και δυσκολίες συγκέντρωσης μπορεί να έχουν πολλές διαφορετικές αιτίες. Εάν κάτι σε προβληματίζει ή επηρεάζει την καθημερινότητά σου, αξίζει να το συζητήσεις με τον γιατρό σου.

Εμμηνόπαυση: το δικαίωμα να αισθάνεσαι καλά

Αισθάνεσαι ότι δεν είσαι πια ο εαυτός σου;

Το αίσθημα ότι δεν αναγνωρίζεις πλέον τον εαυτό σου δεν είναι απαραίτητα μια μεμονωμένη προσωπική εμπειρία. Το Office on Women's Health του αμερικανικού Υπουργείου Υγείας αναγνωρίζει το «not feeling like yourself» ως μία από τις πιθανές εμπειρίες της εμμηνόπαυσης, μαζί με τις αλλαγές στη διάθεση, το άγχος, τις δυσκολίες ύπνου και τη συγκέντρωση. Παράλληλα, οι αλλαγές στην επιδερμίδα, στο βάρος και στη σωματική σου εικόνα ενδέχεται να επηρεάσουν την αυτοπεποίθησή σου. Μπορεί να κοιτάζεσαι στον καθρέφτη και να παρατηρείς μια διαφορετική εκδοχή του εαυτού σου. Να αναρωτιέσαι γιατί δεν έχεις την ίδια αντοχή, γιατί χρειάζεσαι περισσότερο χρόνο για να ξεκουραστείς ή γιατί αντιδράς διαφορετικά σε καταστάσεις που παλαιότερα δεν σε επηρέαζαν.

Αυτός είναι και ο λόγος που η εμμηνόπαυση μπορεί να βιώνεται ως μια μετάβαση ταυτότητας. Δεν αλλάζει απαραίτητα το ποια είσαι, αλλά ενδέχεται να αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο αισθάνεσαι, λειτουργείς και σχετίζεσαι με το σώμα σου. Και αυτή η πλευρά αξίζει την ίδια προσοχή με τις σωματικές αλλαγές.

Δεν χρειάζεται να πιέζεις τον εαυτό σου να λειτουργεί όπως πριν

Για πολλές γυναίκες, ένα από τα δυσκολότερα σημεία της εμμηνόπαυσης είναι η προσπάθεια να διατηρήσουν τον ίδιο ρυθμό ζωής, ενώ οι ανάγκες του σώματός τους αλλάζουν. Αν έχεις συνηθίσει να ανταποκρίνεσαι σε πολλαπλές υποχρεώσεις, να εργάζεσαι, να φροντίζεις την οικογένειά σου και να βρίσκεσαι διαρκώς σε κίνηση, μπορεί να δυσκολευτείς να αποδεχτείς ότι πλέον χρειάζεσαι περισσότερο χρόνο για ξεκούραση.

Ωστόσο, η φροντίδα του εαυτού σου δεν είναι πολυτέλεια ούτε ένδειξη αδυναμίας. Είναι ένας τρόπος να προσαρμόζεις την καθημερινότητά σου στις πραγματικές ανάγκες σου. Η τακτική σωματική δραστηριότητα, η προπόνηση ενδυνάμωσης, η ισορροπημένη διατροφή, ο επαρκής ύπνος και η διαχείριση του στρες μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη συνολική σου υγεία. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η διατήρηση της μυϊκής μάζας και της οστικής υγείας, καθώς ο κίνδυνος οστεοπόρωσης αυξάνεται μετά την εμμηνόπαυση. Εξίσου σημαντικό είναι να μη θεωρείς ότι πρέπει απλώς να υπομείνεις όσα βιώνεις. Υπάρχουν διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, όπως η ορμονική θεραπεία εμμηνόπαυσης για τις γυναίκες στις οποίες ενδείκνυται, αλλά και μη ορμονικές προσεγγίσεις. Η επιλογή εξαρτάται από το ιστορικό, τις ανάγκες και τους πιθανούς παράγοντες κινδύνου κάθε γυναίκας και πρέπει να γίνεται σε συνεργασία με εξειδικευμένο γιατρό.

Το σώμα αρχίζει να αλλάζει ορμονικά έως και 15 χρόνια πριν από την εμμηνόπαυση, σύμφωνα με έρευνα

Η σχέση σου με την επιδερμίδα αλλάζει επίσης

Μία από τις αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσεις είναι ότι η επιδερμίδα σου δεν ανταποκρίνεται πλέον με τον ίδιο τρόπο στη φροντίδα που ακολουθούσες για χρόνια. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας (AAD), η πτώση των οιστρογόνων κατά την εμμηνόπαυση συνδέεται με τη μείωση του κολλαγόνου, τη λέπτυνση του δέρματος και την αυξημένη ξηρότητα. Μπορεί να παρατηρήσεις ότι οι λεπτές γραμμές γίνονται πιο εμφανείς, ότι το δέρμα σου δείχνει λιγότερο σφριγηλό ή ότι χρειάζεται περισσότερη ενυδάτωση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αλλάξεις ολόκληρη τη ρουτίνα ομορφιάς σου ή να αναζητήσεις προϊόντα που υπόσχονται να αντιστρέψουν τον χρόνο. Αντίθετα, είναι μια καλή ευκαιρία να επανεκτιμήσεις τι χρειάζεται πραγματικά η επιδερμίδα σου. Ένας συνδυασμός ήπιου καθαρισμού, συστηματικής ενυδάτωσης και καθημερινής αντηλιακής προστασίας αποτελεί μια καλή βάση. Συστατικά όπως το υαλουρονικό οξύ και τα κεραμίδια μπορούν να βοηθήσουν στην ενυδάτωση και στην υποστήριξη του επιδερμικού φραγμού, ενώ η επιλογή πιο ήπιων προϊόντων μπορεί να είναι χρήσιμη όταν το δέρμα γίνεται πιο ευαίσθητο.

Κάτι διαφορετικό φαίνεται να συμβαίνει στον εγκέφαλό σου κατά την εμμηνόπαυση - τι έδειξε νέα μελέτη

Γιατί είναι απαραίτητη η ενημέρωση

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα γύρω από την εμμηνόπαυση είναι ότι πολλές γυναίκες φτάνουν σε αυτή την περίοδο χωρίς να έχουν λάβει την απαραίτητη ενημέρωση. Γνωρίζουν αρκετά για την εγκυμοσύνη, τη γονιμότητα και την αντισύλληψη, αλλά συχνά δεν έχουν μάθει σχεδόν τίποτα για την περιεμμηνόπαυση και τις αλλαγές που μπορεί να προηγηθούν της τελευταίας περιόδου ( εκτός από τις εξάψεις και το πρήξιμο στην κοιλιά).

Έτσι, όταν εμφανίζονται συμπτώματα που δεν αναγνωρίζουν, μπορεί να τα αποδώσουν αποκλειστικά στην ηλικία, στην πίεση της καθημερινότητας ή στην εξάντληση.Η ενημέρωση μπορεί να αλλάξει αυτή την εμπειρία. Όταν γνωρίζεις τι συμβαίνει στον οργανισμό σου, μπορείς να αναγνωρίσεις τις αλλαγές και να ζητήσεις την κατάλληλη βοήθεια. Είναι επίσης σημαντικό να μιλάς ανοιχτά για όσα βιώνεις. Με τον σύντροφό σου, τις φίλες σου, με την οικογένειά σου.

Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεις κάθε αλλαγή ως κάτι που πρέπει να διορθώσεις. Ούτε να απαιτείς από το σώμα σου να ανταποκρίνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Γιατί η εμμηνόπαυση δεν αφορά μόνο τις ορμόνες σου. Αφορά τον ύπνο, την ενέργειά σου, την ψυχική σου ισορροπία, την αυτοπεποίθησή σου, τη σχέση που έχεις με τον εαυτό σου.