Γιατί πέφτουν τα μαλλιά του παιδιού σου; Οι πιθανές αιτίες και όσα χρειάζεται να γνωρίζεις
Η τριχόπτωση δεν αφορά μόνο τους ενήλικες. Από μια μυκητιασική λοίμωξη και τις διατροφικές ελλείψεις μέχρι το άγχος και τις αυτοάνοσες διαταραχές, μάθε τι μπορεί να κρύβεται πίσω από την απώλεια μαλλιών στην παιδική ηλικία και πότε χρειάζεται να απευθυνθείς στον παιδίατρο.
Ίσως δεν σου κάνει εντύπωση αν παρατηρήσεις τα μαλλιά σου να πέφτουν ή να αραιώνουν — ειδικά τώρα το φθινόπωρο που αλλάζει η εποχή και όλοι κάπως «μαδάμε» λίγο παραπάνω, ή αν έχεις περάσει μια περίοδο με έντονο τρέξιμο, άγχος ή κάποια έλλειψη σε βιταμίνες και σίδηρο που συχνά μας ταλαιπωρεί χωρίς καν να το καταλαβαίνουμε. Το έχουμε ζήσει σχεδόν όλοι αυτό το «μην ανησυχείς, εποχικό είναι ή θέλεις βιταμίνες» και το προσπερνάμε κάπως πιο εύκολα. Όταν όμως βλέπεις να πέφτουν τα μαλλιά του μικρού σου παιδιού, το σοκ μπορεί να είναι μεγάλο.
Έχεις συνηθίσει να συνδέεις την τριχόπτωση με την ενήλικη ζωή. Είναι, άλλωστε, κάτι που μπορεί να παρατηρήσεις μεγαλώνοντας, χωρίς απαραίτητα να σε ξαφνιάσει. Τι γίνεται, όμως, όταν αρχίζεις να βλέπεις τα μαλλιά του παιδιού σου να πέφτουν; Είναι λογικό να ανησυχήσεις, ακόμη κι αν πρόκειται για κάτι που δεν είχες φανταστεί ότι μπορεί να συμβεί σε τόσο μικρή ηλικία.
Κι όμως, η τριχόπτωση στα παιδιά δεν είναι τόσο σπάνια όσο ίσως πιστεύεις. Οι αιτίες της διαφέρουν συχνά από εκείνες των ενηλίκων και, σε αρκετές περιπτώσεις, σχετίζονται με κάποια πάθηση του τριχωτού της κεφαλής. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας (American Academy of Dermatology), μπορεί να συνδέεται με διαφορετικές αιτίες, από μυκητιασικές λοιμώξεις και αυτοάνοσες διαταραχές μέχρι συνήθειες που προκαλούν τραυματισμό της τρίχας. Γι' αυτό και η σωστή διάγνωση από ειδικό είναι απαραίτητη πριν επιλεγεί οποιαδήποτε θεραπεία.
Εποχική τριχόπτωση: Όλες οι αιτίες και τι προϊόντα να χρησιμοποιήσεις για άμεσα αποτελέσματα
Το σημαντικό είναι να μην προσπαθήσεις να βγάλεις μόνη σου συμπεράσματα. Η απώλεια μαλλιών μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τη σωματική, αλλά και την ψυχολογική κατάσταση ενός παιδιού, ειδικά όταν αρχίζει να αντιλαμβάνεται τις αλλαγές στην εμφάνισή του. Γι' αυτό, αν παρατηρήσεις ότι τα μαλλιά του αραιώνουν ή εμφανίζονται περιοχές χωρίς τρίχες, καλό είναι να συμβουλευτείς τον παιδίατρό σου.
pexels.com/ ClickerHappy
Για ποιους λόγους μπορεί να πέφτουν τα μαλλιά του παιδιού σου;
Υπάρχουν αρκετές πιθανές εξηγήσεις για την παιδική τριχόπτωση. Κάποιες είναι προσωρινές και αντιμετωπίζονται εύκολα, ενώ άλλες χρειάζονται πιο εξειδικευμένη αξιολόγηση και θεραπεία.
Μυκητίαση του τριχωτού της κεφαλής
Μία από τις συχνότερες αιτίες τριχόπτωσης στα παιδιά είναι η μυκητιασική λοίμωξη του τριχωτού της κεφαλής, γνωστή και ως τριχοφυτία. Πρόκειται για μια μεταδοτική λοίμωξη που μπορεί να μεταδοθεί όταν τα παιδιά μοιράζονται αντικείμενα προσωπικής χρήσης, όπως χτένες, βούρτσες και καπέλα.
Πώς θα την αναγνωρίσεις; Συνήθως εμφανίζονται στρογγυλές περιοχές χωρίς μαλλιά, στις οποίες μπορεί να διακρίνεις μικρές μαύρες κουκκίδες, επειδή οι τρίχες έχουν σπάσει κοντά στη ρίζα. Το δέρμα μπορεί επίσης να είναι κόκκινο, να παρουσιάζει απολέπιση ή μικρά εξογκώματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζονται και διογκωμένοι λεμφαδένες ή πυρετός. Η διάγνωση γίνεται από δερματολόγο, ο οποίος εξετάζει το τριχωτό της κεφαλής και, εφόσον χρειάζεται, λαμβάνει ένα μικρό δείγμα για εργαστηριακό έλεγχο. Η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει αντιμυκητιασικό φάρμακο από το στόμα για αρκετές εβδομάδες, ενώ μπορεί να συστηθεί και ειδικό αντιμυκητιασικό σαμπουάν, ώστε να περιοριστεί η μετάδοση σε άλλα παιδιά. Σημαντικό: το σαμπουάν από μόνο του δεν αρκεί για να θεραπεύσει τη λοίμωξη.
Γυροειδής αλωπεκία
Ίσως έχεις ακούσει τον όρο αλωπεκία, αλλά δεν γνωρίζεις ότι μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και στην παιδική ηλικία. Η γυροειδής αλωπεκία είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα. Με απλά λόγια, το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται λανθασμένα στους θύλακες των τριχών, με αποτέλεσμα να προκαλείται απώλεια μαλλιών. Ανάλογα με την έκτασή της, μπορεί να εμφανιστεί με διαφορετικούς τρόπους:
- Γυροειδής αλωπεκία: δημιουργούνται μικρές, στρογγυλές περιοχές χωρίς μαλλιά.
- Ολική αλωπεκία: παρατηρείται απώλεια όλων των μαλλιών στο κεφάλι.
- Καθολική αλωπεκία: η απώλεια επεκτείνεται σε ολόκληρο το σώμα.
Η διάγνωση γίνεται συνήθως με κλινική εξέταση από δερματολόγο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, με εξέταση τριχών ή πρόσθετες εξετάσεις. Δεν υπάρχει μέχρι σήμερα οριστική θεραπεία που να εξαλείφει τη γυροειδή αλωπεκία, υπάρχουν όμως θεραπευτικές επιλογές που μπορούν να βοηθήσουν στην επανέκφυση των μαλλιών. Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού και την έκταση της κατάστασης, ο γιατρός μπορεί να προτείνει τοπικά κορτικοστεροειδή ή άλλες θεραπείες. Σε αρκετά παιδιά παρατηρείται επανεμφάνιση των μαλλιών μέσα στον πρώτο χρόνο, αν και η πορεία διαφέρει από παιδί σε παιδί και δεν μπορεί να προβλεφθεί με βεβαιότητα.
pexels.com/ cottonbro studio
Τριχοτιλλομανία: Όταν το παιδί τραβάει τα μαλλιά του
Μπορεί να σου φαίνεται παράξενο, αλλά υπάρχουν παιδιά που τραβούν επανειλημμένα τα μαλλιά τους, συχνά χωρίς καν να αντιλαμβάνονται ότι το κάνουν. Η τριχοτιλλομανία είναι μια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενη παρόρμηση για τράβηγμα των μαλλιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις συνδέεται με έντονα συναισθήματα, άγχος ή την ανάγκη εκτόνωσης, ενώ άλλες φορές η συμπεριφορά γίνεται σχεδόν αυτόματη. Αν παρατηρήσεις περιοχές με σπασμένες τρίχες και ανομοιόμορφη απώλεια μαλλιών, αξίζει να το συζητήσεις με τον παιδίατρο. Μην αντιμετωπίσεις τη συμπεριφορά ως μια απλή κακή συνήθεια και, κυρίως, μην επιπλήττεις το παιδί.
Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, με κατάλληλες τεχνικές για την ηλικία του, μπορεί να το βοηθήσει να αναγνωρίζει πότε και γιατί τραβάει τα μαλλιά του και να αναπτύξει εναλλακτικούς τρόπους διαχείρισης αυτής της παρόρμησης.
Πώς να αντιμετωπίσετε την τριχόπτωση σε λιπαρά μαλλιά
Τελογενής τριχόπτωση
Ένας ακόμη λόγος που μπορεί να παρατηρήσεις αυξημένη τριχόπτωση στο παιδί σου είναι η λεγόμενη τελογενής τριχόπτωση. Για να καταλάβεις τι συμβαίνει, χρειάζεται να γνωρίζεις ότι τα μαλλιά ακολουθούν έναν φυσιολογικό κύκλο ανάπτυξης. Σε κάποια φάση σταματούν να αναπτύσσονται, ξεκουράζονται και στη συνέχεια πέφτουν, ώστε να δώσουν τη θέση τους σε νέες τρίχες. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, μόνο ένα μικρό ποσοστό των τριχοθυλακίων βρίσκεται ταυτόχρονα σε αυτή τη φάση. Όταν, όμως, ο οργανισμός βιώσει μια έντονη σωματική ή συναισθηματική καταπόνηση, περισσότερες τρίχες μπορεί να περάσουν πρόωρα στη φάση της ανάπαυσης. Το αποτέλεσμα είναι να παρατηρείς αυξημένη απώλεια μαλλιών.
Πιθανοί εκλυτικοί παράγοντες είναι:
- Ένας πολύ υψηλός πυρετός.
- Μια χειρουργική επέμβαση.
- Ένα έντονα τραυματικό συναισθηματικό γεγονός, όπως η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου.
- Ένας σοβαρός τραυματισμός ή μια σημαντική σωματική καταπόνηση.
Συνήθως, η τριχόπτωση εμφανίζεται με κάποια καθυστέρηση μετά το γεγονός που την προκάλεσε. Τα καλά νέα είναι ότι, όταν υποχωρήσει ο εκλυτικός παράγοντας, τα μαλλιά συνήθως αρχίζουν να αναπτύσσονται ξανά. Η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί από έξι μήνες έως και έναν χρόνο.
Διατροφικές ελλείψεις
Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία των μαλλιών και αυτό ισχύει φυσικά και για τα παιδιά. Αν η διατροφή του παιδιού σου δεν καλύπτει τις ανάγκες του σε βασικά θρεπτικά συστατικά, μπορεί να επηρεαστεί και η ανάπτυξη των μαλλιών του. Ελλείψεις σε σίδηρο, ψευδάργυρο, νιασίνη, βιοτίνη, πρωτεΐνες και αμινοξέα έχουν συσχετιστεί με τριχόπτωση. Αυτό μπορεί να συμβεί σε παιδιά με πολύ περιορισμένη διατροφή, αλλά και σε περιπτώσεις διατροφικών διαταραχών ή ανεπαρκώς σχεδιασμένης χορτοφαγικής και vegan διατροφής. Αξίζει, επίσης, να γνωρίζεις ότι και η υπερβολική πρόσληψη βιταμίνης Α μπορεί να προκαλέσει απώλεια μαλλιών. Αν υποψιάζεσαι ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά με τη διατροφή του παιδιού, μην ξεκινήσεις να του δίνεις συμπληρώματα από μόνος σου. Ο παιδίατρος μπορεί να αξιολογήσει τις διατροφικές του ανάγκες και να προτείνει τις κατάλληλες εξετάσεις ή παρεμβάσεις.
Υποθυρεοειδισμός
Ο θυρεοειδής είναι ένας μικρός αδένας στον λαιμό, ο οποίος παράγει ορμόνες που ρυθμίζουν πολλές λειτουργίες του οργανισμού, μεταξύ των οποίων και ο μεταβολισμός. Όταν δεν παράγει επαρκή ποσότητα θυρεοειδικών ορμονών, εμφανίζεται υποθυρεοειδισμός. Στα παιδιά μπορεί να συνοδεύεται από συμπτώματα όπως:
- Αύξηση βάρους.
- Δυσκοιλιότητα.
- Έντονη κόπωση.
- Ξηρότητα ή απώλεια μαλλιών σε όλο το τριχωτό της κεφαλής.
Η διάγνωση γίνεται με αιματολογικές εξετάσεις και η αντιμετώπιση περιλαμβάνει συνήθως χορήγηση θυρεοειδικής ορμόνης, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού. Με τη σωστή θεραπεία, η τριχόπτωση συνήθως υποχωρεί, αν και μπορεί να χρειαστούν αρκετοί μήνες μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως η πυκνότητα των μαλλιών.
Η φυσιολογική απώλεια μαλλιών στα νεογέννητα
Αν έχεις μωρό λίγων μηνών, ίσως παρατηρήσεις ότι χάνει τα μαλλιά με τα οποία γεννήθηκε. Αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό. Κατά τους πρώτους έξι μήνες ζωής, πολλά βρέφη χάνουν μέρος ή και το μεγαλύτερο ποσοστό των αρχικών τους μαλλιών, καθώς αυτά αντικαθίστανται σταδιακά από νέες τρίχες.
Η τριβή στο πίσω μέρος του κεφαλιού
Μπορεί να παρατηρήσεις ότι το μωρό σου έχει λιγότερα μαλλιά στο πίσω μέρος του κεφαλιού. Συχνά αυτό συμβαίνει επειδή τρίβει επανειλημμένα το κεφάλι του στο στρώμα της κούνιας ή σε άλλες επιφάνειες. Καθώς αρχίζει να κάθεται, να κινείται περισσότερο και να αλλάζει συχνότερα θέση, η τριβή μειώνεται και τα μαλλιά συνήθως αναπτύσσονται ξανά.
pexels.com/ Nikita Nikitin
Τριχόπτωση: Οι αιτίες και οι βιταμίνες που την προλαμβάνουν
Η υπερβολική θερμότητα
Το συχνό στέγνωμα με πολύ ζεστό αέρα ή η χρήση συσκευών ισιώματος - ειδικά σε έφηβες - μπορεί να προκαλέσει φθορά και σπάσιμο της τρίχας. Αν χρησιμοποιείς πιστολάκι, προτίμησε χαμηλή θερμοκρασία και απόφυγε την καθημερινή έκθεση σε έντονη θερμότητα.
Τα πολύ σφιχτά χτενίσματα
Οι σφιχτές κοτσίδες, οι πλεξούδες και οι κότσοι ασκούν συνεχή πίεση στους θύλακες των τριχών. Με τον καιρό, αυτό μπορεί να προκαλέσει μια μορφή τριχόπτωσης που ονομάζεται αλωπεκία από έλξη. Προσπάθησε να χτενίζεις απαλά τα μαλλιά του παιδιού σου, να αποφεύγεις το έντονο τράβηγμα και να προτιμάς χαλαρά χτενίσματα.
Πώς να μιλήσεις στο παιδί σου για την απώλεια μαλλιών
Υπάρχει κάτι που συχνά ξεχνάμε όταν μιλάμε για την παιδική τριχόπτωση: δεν είναι μόνο το ιατρικό κομμάτι. Για ένα παιδί, η αλλαγή στην εμφάνισή του μπορεί να είναι δύσκολη, να προκαλέσει αμηχανία ή ακόμη και να επηρεάσει την αυτοπεποίθησή του. Αν το παιδί σου έχει αρχίσει να παρατηρεί ότι χάνει τα μαλλιά του, προσπάθησε να του εξηγήσεις με απλά λόγια τι συμβαίνει, ανάλογα πάντα με την ηλικία του. Μην υποβαθμίζεις τα συναισθήματά του και μην του υπόσχεσαι ότι τα μαλλιά θα ξαναβγούν αν δεν υπάρχει σχετική ιατρική βεβαιότητα.
Αν η απώλεια είναι προσωρινή, μπορείς να το καθησυχάσεις εξηγώντας του ότι υπάρχει τρόπος αντιμετώπισης και ότι θα το φροντίσετε μαζί. Αν, αντίθετα, η τριχόπτωση είναι εκτεταμένη ή δεν μπορεί να αποκατασταθεί, μπορείς να εξετάσεις μαζί του λύσεις που θα το κάνουν να αισθάνεται πιο άνετα, όπως ένα διαφορετικό κούρεμα, ένα καπέλο, ένα μαντήλι ή μια περούκα.
Μην παραλείψεις, επίσης, να ζητήσεις βοήθεια από τον παιδίατρο. Αν το παιδί δυσκολεύεται να διαχειριστεί συναισθηματικά την αλλαγή, ένας παιδοψυχολόγος μπορεί να το βοηθήσει να εκφράσει όσα νιώθει και να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
Τελικά, πότε πρέπει να ανησυχήσεις;
Η τριχόπτωση στην παιδική ηλικία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας. Σε αρκετές περιπτώσεις είναι προσωρινή και αντιμετωπίσιμη. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να την αγνοήσεις. Αν παρατηρήσεις έντονη ή επίμονη απώλεια μαλλιών, κενά σημεία στο κεφάλι, σπασμένες τρίχες, ερεθισμό, κοκκινίλα ή απολέπιση στο τριχωτό, είναι σημαντικό να απευθυνθείς στον παιδίατρο ή σε δερματολόγο. Το ίδιο ισχύει αν η τριχόπτωση συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, όπως κόπωση ή ανεξήγητη αλλαγή βάρους.
Η σωστή διάγνωση είναι το πρώτο και σημαντικότερο βήμα, καθώς η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία. Μπορεί να χρειαστεί λίγος χρόνος και συνεργασία με τους κατάλληλους ειδικούς μέχρι να βρεθεί η λύση που ταιριάζει στο παιδί σου.
με πληροφορίες από το healthline.com
