Πώς θα προστατεύσουμε τα κορίτσια μας από το επόμενο «θόλωσα»;

Πέντε χρόνια μετά τη Γαρυφαλλιά Ψαράκου, μια ακόμη νέα γυναίκα δολοφονείται και η ίδια λέξη επιστρέφει: «Θόλωσα».

Μήπως πρέπει να σταματήσουμε να αναρωτιόμαστε μόνο τι πρέπει να μάθουμε στις κόρες μας.

Το 2021 ήταν η Γαρυφαλλιά. 26 χρονών. Διακοπές στη Φολέγανδρο με τον σύντροφό της. Ένας καβγάς, μια λάθος διαδρομή και αργότερα, στην απολογία του ανθρώπου που τη δολοφόνησε, μια λέξη που έμεινε: «Θόλωσα», «Κλείδωσε το μυαλό μου», είχε ισχυριστεί ο δράστης, που άφησε την Γαρυφαλλιά με τα μάτια που θύμιζαν την θάλασσα να σβήσει μέσα σε αυτή.

Πέντε χρόνια αργότερα ήταν η άδικη ώρα που Πηνελόπη θα έχανε τη ζωή της από ένα «θόλωσα».

25 χρονών. Βιολόγος, απόφοιτη του Πανεπιστημίου Πατρών, με αγάπη για τη θάλασσα και τη θαλάσσια βιολογία, η Πηνελόπη είχε βρει δουλειά πάνω στο αντικείμενό της σε μονάδα ιχθυοκαλλιέργειας στη Θεσπρωτία και η επαγγελματική της ζωή ουσιαστικά μόλις ξεκινούσε.

«Τσακωθήκαμε και θόλωσα», φέρεται να είπε στους αστυνομικούς ο 27χρονος που ομολόγησε ότι τη σκότωσε, αφού είχε σπεύσει να μιλήσει για ενέδρα που τ6ους έστησαν άγνωστοι.

Πόσα «θόλωσα» χωράνε σε πέντε χρόνια;

Πόσες γυναίκες πρέπει ακόμη να χάσουμε μέχρι να σταματήσουμε να ακούμε αυτή τη λέξη σαν να περιγράφει ένα δευτερόλεπτο απώλειας ελέγχου; Γιατί πίσω από κάθε «θόλωσα» υπάρχει μια γυναίκα που δεν θα ξαναγυρίσει σπίτι.

Υπάρχει μια μάνα και ένας πατέρας που μεγάλωσαν ένα παιδί, που το πήγαν πρώτη μέρα σχολείο, που χάρηκαν όταν πήρε το πτυχίο του, όταν βρήκε την πρώτη του δουλειά, όταν ερωτεύτηκε, όταν άνοιξε τα φτερά του και που κάθε μέρα καλούνται να επισκέπτονται αυτό το ίδιο παιδί σε ένα μνήμα, για ένα «θόλωσα».

Πώς μεγαλώνεις τις κόρες σου ώστε να τις προστατεύσεις από το «θόλωσα» κάποιου άλλου;

Τι ακριβώς πρέπει να τους πεις; Να φύγουν με το πρώτο σημάδι ζήλιας; Να μην ανεχτούν τον έλεγχο; Να μην πιστέψουν ποτέ ότι το «το κάνω επειδή σ' αγαπάω» δικαιολογεί φωνές, απειλές, παρακολούθηση, προσβολές; Να μας πάρουν τηλέφωνο οποιαδήποτε ώρα, από οπουδήποτε, χωρίς να φοβούνται ότι θα τις μαλώσουμε;

Ναι. Όλα αυτά πρέπει να τα πούμε και τα λέμε και τους μαθαίνουμε ότι η ζήλια δεν είναι απόδειξη αγάπης, ότι κανείς δεν έχει δικαίωμα να ελέγχει πού βρίσκονται, με ποιον μιλούν, τι φοράνε, ποιον ακολουθούν, πότε θα γυρίσουν. Ότι μια σχέση που σε κάνει να φοβάσαι την αντίδραση του άλλου δεν είναι μια σχέση στην οποία πρέπει να μάθεις να προσαρμόζεσαι.

Και πάνω απ' όλα πρέπει να ξέρουν κάτι πολύ απλό, τους μαθαίνουμε να μας πουν τα πάντα αλλά υπάρχει κάτι που πλέον μας ενοχλεί βαθιά κάθε φορά που γίνεται μια γυναικοκτονία.

Γιατί η πρώτη μας ερώτηση είναι πάντα: «Τι πρέπει να μάθουμε στις κόρες μας»;

Γιατί μόνο στις κόρες μας; Πότε θα αρχίσουμε να μιλάμε και στα αγόρια μας; Να τους μάθουμε ότι μια γυναίκα μπορεί να πάψει να τους αγαπά, ότι μπορεί να θέλει να φύγει, ότι μπορεί να ερωτευτεί κάποιον άλλον ό τι μπορεί να πει «δεν θέλω άλλο» και ότι κανένα από αυτά δεν τους αφαιρεί τίποτα από την αξία τους ως άνδρες.

Να μεγαλώσουμε αγόρια που ξέρουν να χάνουν, να απορρίπτονται, να θυμώνουν χωρίς να τρομοκρατούν,να πονάνε χωρίς να τιμωρούν, να ζητούν βοήθεια όταν αισθάνονται ότι δεν μπορούν να διαχειριστούν τον θυμό τους. Ξέρουμε καλά, στα σχολεία που μεγάλώνουν τα κορίτσια μας, μεγαλώνουν και αγόρια που δεν σηκώνουν το όχι, ούτε καν στο Δημοτικό, που έχουν πίσω γονείς που υποστηρίζουν με θέρμη, πως έτσι είναι τα αγόρια.

Έλα όμως που δεν γίνεται να μεγαλώνουμε γενιές κοριτσιών εκπαιδεύοντάς μόνο εκείνες συνεχώς για το πώς να εντοπίζουν τον κίνδυνο και να μη μιλάμε εξίσου για το πώς μεγαλώνουμε ανθρώπους που δεν θα γίνουν ο κίνδυνος.

Η Πηνελόπη, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, είχε χωρίσει με τον 27χρονο περίπου έναν μήνα πριν, εκείνη είχε μετακινηθεί στη Θεσπρωτία για τη δουλειά της και εκείνος βρισκόταν στην Αθήνα. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ταξίδεψε στην Ηγουμενίτσα για να τη συναντήσει.Οπότε, η φυγή της Πηνελόπης σίγουρα δεν ήταν αρκετή,

Ο χωρισμός δεν μπορεί να είναι μια πράξη για την οποία μια γυναίκα φοβάται ότι μπορεί να πληρώσει με τη ζωή της.

Δεν είμαστε πια στην εποχή των τραγουδιών και των ταινιών όπου κάποιος «τη σκότωσε επειδή την αγαπούσε πολύ» και ίσως ποτέ δεν έπρεπε να είμαστε.Γιατί όποιος αγαπά δεν σκοτώνει, όποιος αγαπά δεν θεωρεί τον άλλον ιδιοκτησία του και όποιος αφαιρεί μια ζωή δεν το έκανε επειδή «αγάπησε πολύ».

Το 2021, το δικαστήριο δεν δέχθηκε ότι ο άνθρωπος που δολοφόνησε τη Γαρυφαλλιά βρισκόταν σε κάποια ανεξέλεγκτο σύννεφο που τον έκανε να θολώσει αλλά τον έκρινε ομόφωνα ένοχο για ανθρωποκτονία από πρόθεση σε ήρεμη ψυχική κατάσταση και τον καταδίκασε σε ισόβια.

Αυτή είναι μια λεπτομέρεια που αξίζει να θυμόμαστε κάθε φορά που ξαναδιαβάζουμε τη λέξη.

«Θόλωσα», μια τόσο μικρή λέξη απέναντι σε μια τόσο οριστική πράξη.

Η Πηνελόπη δεν είναι το «25χρονο θύμα της Ηγουμενίτσας» αλλά ήταν μια νέα γυναίκα που είχε σπουδάσει, είχε βρει τη δουλειά της και είχε μια ολόκληρη ζωή να σχεδιάσει. Όπως η Γαρυφαλλιά δεν ήταν απλώς «η 26χρονη της Φολεγάνδρου», είχαν ονόματα και είχαν ανθρώπους που τις περίμεναν να γυρίσουν σπίτι.

Οπότε ίσως η ερώτηση δεν είναι μόνο πώς θα προστατεύσουμε τις κόρες μας από το επόμενο «θόλωσα», είναι πώς θα φτιάξουμε έναν κόσμο στον οποίο κανένας άνδρας δεν θα θεωρεί ότι η απόρριψη, ένας καβγάς ή ένας χωρισμός τού δίνει το δικαίωμα πάνω στη ζωή μιας γυναίκας και μέχρι να το καταφέρουμε, θα συνεχίσουμε να μαθαίνουμε στις κόρες μας να αναγνωρίζουν τα σημάδια, να φεύγουν, να μιλούν, να ζητούν βοήθεια.

Αλλά ας αρχίσουμε επιτέλους να μαθαίνουμε και στους γιους μας κάτι εξίσου σημαντικό: το «δεν σε θέλω πια» πονάει αλλά δεν σκοτώνει.

Το «θόλωσα» σκοτώνει όταν χρησιμοποιείται για να χωρέσει μέσα σε μία λέξη μια πράξη για την οποία κάποια άλλη γυναίκα πλήρωσε με ολόκληρη τη ζωή της.