Winter blues: Γιατί πέφτει η διάθεσή μας τόσο πολύ τον χειμώνα και τι μπορούμε να κάνουμε

Δέσποινα Λάνου
 Winter blues: Γιατί πέφτει η διάθεσή μας τόσο πολύ τον χειμώνα και τι μπορούμε να κάνουμε

Δυσκολεύεσαι να σηκωθείς από το κρεβάτι, νιώθεις περισσότερη κούραση και δεν έχεις την ίδια όρεξη για όσα αγαπάς; Η αλλαγή της εποχής μπορεί να επηρεάζει τη διάθεσή σου περισσότερο απ' όσο φαντάζεσαι.

Ο χειμώνας έχει αναμφίβολα τη δική του γοητεία. Ζεστοί καφέδες, χουχουλιάρικα απογεύματα στον καναπέ, αγαπημένες σειρές και εκείνη η αίσθηση θαλπωρής που μας κάνει να αγαπάμε λίγο περισσότερο το σπίτι μας. Υπάρχει, όμως, και η άλλη πλευρά. Τα πρωινά που το ξυπνητήρι χτυπά και δυσκολεύεσαι να σηκωθείς από το κρεβάτι, οι ημέρες που νιώθεις ότι η ενέργειά σου εξαντλείται πιο γρήγορα και οι στιγμές που ακόμη και μια έξοδος με φίλους δεν σου φαίνεται τόσο δελεαστική.

Αν έχεις παρατηρήσει ότι η διάθεσή σου αλλάζει όσο μικραίνουν οι ημέρες και μειώνεται η ηλιοφάνεια, ίσως έχεις βιώσει αυτό που συχνά αποκαλούμε «winter blues», δηλαδή τη χειμερινή μελαγχολία.

Αγοράζεις τα χριστουγεννιάτικα δώρα από τον Νοέμβριο; Τι λέει η ψυχολογία για την προσωπικότητά σου;

Πρόκειται για τις ηπιότερες αλλαγές στη διάθεση που μπορεί να εμφανιστούν τους πιο κρύους και σκοτεινούς μήνες του χρόνου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, τα συμπτώματα είναι πιο έντονα και συνδέονται με την Εποχική Συναισθηματική Διαταραχή (Seasonal Affective Disorder – SAD), μια μορφή κατάθλιψης με εποχικό χαρακτήρα.

Mogging: Η λέξη της χρονιάς είναι να κάνεις τον άλλον να αισθάνεται κατώτερος. Συγχαρητήρια 2026

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται ο βρετανικός «Independent», περίπου δύο εκατομμύρια άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο εκτιμάται ότι αντιμετωπίζουν εποχική κατάθλιψη κάθε χειμώνα. Την ίδια στιγμή, περίπου ένας στους τρεις αναφέρει ηπιότερες εποχικές μεταβολές στη διάθεσή του, χωρίς αυτές να πληρούν τα κριτήρια της κλινικής κατάθλιψης.

Πού οφείλεται, όμως, αυτή η αλλαγή και τι μπορούμε να κάνουμε για να φροντίσουμε την ψυχική μας υγεία τους χειμερινούς μήνες;

5 πράγματα που πρέπει να μάθεις στην κόρη σου, σύμφωνα με την ψυχολόγο Μυρτώ Κογιεβίνα

Winter blues ή εποχική κατάθλιψη; Ποια είναι η διαφορά;

Δεν είναι κάθε περίοδος μειωμένης ενέργειας ή μελαγχολίας ένδειξη κατάθλιψης. Υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στα winter blues και στην Εποχική Συναισθηματική Διαταραχή. Τα winter blues περιγράφουν ηπιότερες αλλαγές στη διάθεση, οι οποίες συνδέονται με την εποχή και δεν επηρεάζουν απαραίτητα σημαντικά την καθημερινή λειτουργικότητα.

Αντίθετα, η εποχική κατάθλιψη είναι μια μορφή κατάθλιψης που εμφανίζεται σε συγκεκριμένες περιόδους του χρόνου, συνήθως το φθινόπωρο και τον χειμώνα, και υποχωρεί την άνοιξη ή το καλοκαίρι. Αν και λιγότερο συχνά, μπορεί να εμφανιστεί και κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

https://www.instagram.com/p/DQB0pRCggUr/

Σύμφωνα με το βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS), τα συμπτώματα που μπορεί να τη συνοδεύουν περιλαμβάνουν:

- Επίμονη θλίψη ή πεσμένη διάθεση.

- Μειωμένο ενδιαφέρον για δραστηριότητες που συνήθως απολαμβάνουμε.

- Αισθήματα ενοχής, αναξιότητας ή απελπισίας.

- Ευερεθιστότητα και ανησυχία.

- Δυσκολία συγκέντρωσης.

- Αυξημένη όρεξη και μεγαλύτερη κατανάλωση φαγητού.

- Περισσότερες ώρες ύπνου και έντονη κόπωση.

Σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και σκέψεις αυτοτραυματισμού ή αυτοκτονίας, οι οποίες απαιτούν άμεση επαγγελματική υποστήριξη. Το σημαντικό είναι να παρατηρούμε όχι μόνο πώς αισθανόμαστε, αλλά και πόσο διαρκούν τα συμπτώματα και κατά πόσο επηρεάζουν την καθημερινότητά μας.

https://www.instagram.com/p/DSYAbiHE193/

Γιατί τον χειμώνα η διάθεσή μας κάνει «βουτιά»;

Η απάντηση φαίνεται πως σχετίζεται σε σημαντικό βαθμό με το φυσικό φως.

Όπως εξηγεί στον Independent η δρ Imren Sterno, επικεφαλής Ψυχικής Υγείας της AXA Health Insurance, η περιορισμένη έκθεση στο φυσικό φως μπορεί να επηρεάσει διαφορετικά συστήματα του εγκεφάλου που συνδέονται με τη διάθεση, τον ύπνο, την ενέργεια και τα κίνητρά μας.

Η δρ April Thames, νευροψυχολόγος και καθηγήτρια Ψυχιατρικής στο UCLA, επισημαίνει ότι το ηλιακό φως παίζει καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση του κύκλου ύπνου και εγρήγορσης.

Καθώς οι ημέρες μικραίνουν, ο κιρκάδιος ρυθμός, δηλαδή το εσωτερικό βιολογικό μας ρολό, μπορεί να απορρυθμιστεί. Αυτό ενδέχεται να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου, τα επίπεδα ενέργειας και τη συναισθηματική μας κατάσταση. Οι επιστήμονες έχουν επίσης παρατηρήσει εποχικές μεταβολές στη δραστηριότητα της σεροτονίνης και της μελατονίνης, δύο ουσιών που σχετίζονται με τη διάθεση και τον ύπνο, αν και οι ακριβείς μηχανισμοί δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως.

Υπάρχει, όμως, και ένας ακόμη παράγοντας: η ίδια η καθημερινότητά μας. Τον χειμώνα περνάμε συνήθως λιγότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους, περιορίζουμε τη σωματική δραστηριότητα και ενδέχεται να απομονωνόμαστε περισσότερο κοινωνικά. Σύμφωνα με τη δρα Thames, αυτές οι αλλαγές μπορούν να επιδεινώσουν τα καταθλιπτικά συμπτώματα, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που είναι ήδη πιο ευάλωτοι.

Γιατί οι γυναίκες είναι πιο ευάλωτες;

Η εποχική κατάθλιψη δεν επηρεάζει όλους τους ανθρώπους με τον ίδιο τρόπο. Σύμφωνα με τη δρα Thames, εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες, στους νεότερους ενήλικες και σε όσους έχουν προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό κατάθλιψης. Μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν επίσης οι άνθρωποι που ζουν σε περιοχές μακριά από τον Ισημερινό, όπου οι ώρες ηλιοφάνειας μειώνονται αισθητά κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Η ειδικός εξηγεί ότι ορισμένοι άνθρωποι παρουσιάζουν μεγαλύτερη βιολογική ευαισθησία στις αλλαγές του φωτός και του κιρκάδιου ρυθμού.

Με άλλα λόγια, η εποχική κατάθλιψη δεν αποτελεί απλώς αντίδραση στον μουντό καιρό, αλλά συνδέεται με την αλληλεπίδραση βιολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

4 τρόποι για να φροντίσουμε τη διάθεσή μας τον χειμώνα

Μπορεί να μην έχουμε τη δυνατότητα να αλλάξουμε τον καιρό ή να μεγαλώσουμε τις ημέρες, υπάρχουν όμως ορισμένες πρακτικές που μπορούν να μας βοηθήσουν να διαχειριστούμε καλύτερα τις εποχικές αλλαγές στη διάθεσή μας.

1. Βάλε περισσότερο φυσικό φως στην καθημερινότητά σου

Ακόμη κι αν ο ήλιος δεν κάνει συχνά την εμφάνισή του, η έκθεση στο φυσικό φως παραμένει σημαντική. Η δρ Sterno προτείνει, όπου είναι εφικτό, να βγαίνουμε έξω μέσα στην πρώτη ώρα από το πρωινό ξύπνημα, να κάνουμε έναν μικρό περίπατο το μεσημέρι και να επιλέγουμε μια θέση κοντά στο παράθυρο όταν εργαζόμαστε. Μικρές αλλαγές, όπως το να αξιοποιούμε το μεσημεριανό διάλειμμα για μια βόλτα, μπορούν να αυξήσουν τον χρόνο που περνάμε στο φως της ημέρας.

2. Δημιούργησε μια σταθερή ρουτίνα

Μερικές φορές, όταν η διάθεσή μας είναι πεσμένη, ακόμη και οι πιο απλές καθημερινές συνήθειες μοιάζουν δύσκολες. Ωστόσο, η διατήρηση ενός σταθερού προγράμματος μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση του βιολογικού μας ρολογιού.

Η δρ Sterno προτείνει να ξυπνάμε περίπου την ίδια ώρα κάθε ημέρα, να διατηρούμε σταθερό ωράριο ύπνου, να τρώμε τακτικά γεύματα και να προγραμματίζουμε τις δραστηριότητές μας αντί να περιμένουμε πρώτα να αποκτήσουμε διάθεση. Δεν χρειάζεται να οργανώσουμε κάθε λεπτό της ημέρας μας. Αρκεί να δημιουργήσουμε μια καθημερινότητα με μικρές σταθερές που μας βοηθούν να διατηρούμε τον ρυθμό μας.

3. Μην απομονώνεσαι, ακόμη κι αν το σπίτι μοιάζει η καλύτερη επιλογή

Υπάρχουν χειμωνιάτικα απογεύματα που το μόνο που θέλουμε είναι να επιστρέψουμε σπίτι, να φορέσουμε τις πιτζάμες μας και να χαλαρώσουμε στον καναπέ. Και φυσικά, δεν υπάρχει τίποτα κακό σε αυτό. Όταν όμως η ανάγκη για απομόνωση γίνεται συστηματική, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη διάθεσή μας.

«Μπορεί να αισθανόμαστε ότι θέλουμε να κουλουριαστούμε στο σπίτι και να κλείσουμε την πόρτα στον υπόλοιπο κόσμο. Ωστόσο, αυτό συχνά έχει το αντίθετο αποτέλεσμα και μας κάνει να αισθανόμαστε χειρότερα», εξηγεί η δρ Sterno. Η ίδια προτείνει μικρά βήματα, όπως ένα τηλεφώνημα σε μια φίλη, έναν καφέ ή έναν περίπατο με παρέα. Άλλωστε, δεν χρειάζεται να οργανώσουμε κάτι μεγάλο. Η τακτική επικοινωνία με τους ανθρώπους μας μπορεί να είναι πιο ουσιαστική από το να περιμένουμε τη στιγμή που θα αισθανθούμε ξανά κοινωνικές.

4. Μην υποτιμάς τα συμπτώματα και ζήτησε βοήθεια όταν τη χρειάζεσαι

Είναι εύκολο να σκεφτούμε ότι η μελαγχολία του χειμώνα θα περάσει μόλις έρθει η άνοιξη. Ωστόσο, όταν τα συμπτώματα επιμένουν, δεν χρειάζεται να περιμένουμε απλώς να αλλάξει η εποχή. Η δρ Thames συνιστά την αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας όταν τα συμπτώματα διαρκούν δύο εβδομάδες ή περισσότερο, επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα ή επιδεινώνονται σταδιακά.

Όπως επισημαίνει, αρκετοί μήνες κατάθλιψης μπορούν να έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στην υγεία, στις σχέσεις και στην ποιότητα ζωής ενός ανθρώπου. Η εποχική κατάθλιψη μπορεί να αντιμετωπιστεί με κατάλληλη θεραπευτική υποστήριξη, επομένως δεν υπάρχει λόγος να περνά κάποιος την ίδια δύσκολη περίοδο κάθε χρόνο χωρίς βοήθεια.

DPG Network
© 2012-2026 Queen.gr - All rights reserved