Η φροντίδα της γονιμότητας ξεκινάει πολύ πριν την εγκυμοσύνη

Όταν ακούμε τη λέξη «γονιμότητα», οι περισσότεροι σκεφτόμαστε την εξωσωματική γονιμοποίηση. Τα τελευταία χρόνια οι εξελίξεις στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή είναι εντυπωσιακές και έχουν χαρίσει τη δυνατότητα της μητρότητας σε χιλιάδες γυναίκες. Ωστόσο, η συζήτηση ξεκινάει πάντα όταν η δυσκολία έχει ήδη εμφανιστεί.

Σπάνια μιλάμε για κάτι εξίσου σημαντικό, πώς μπορούμε να διαφυλάξουμε τη γονιμότητά μας πριν τη χρειαστούμε. Η γονιμότητα δεν είναι δεδομένη και δυστυχώς, δεν παραμένει σταθερή σε όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου. Η ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που επηρεάζει τόσο τον αριθμό όσο και την ποιότητα των ωαρίων. Αυτή είναι μία φυσιολογική βιολογική διαδικασία που όσο κι αν προοδεύει η ιατρική, δεν μπορεί να αναστραφεί.

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες όμως, που μπορούμε να επηρεάσουμε. Η πρόληψη των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων, η διακοπή του καπνίσματος, η διατήρηση ενός υγιούς βάρους σώματος, η ισορροπημένη διατροφή, η τακτική σωματική άσκηση και η αντιμετώπιση χρόνιων νοσημάτων συμβάλλουν όχι μόνο στη γενική υγεία αλλά και στην αναπαραγωγική λειτουργία. Εξίσου σημαντική είναι η έγκαιρη διάγνωση καταστάσεων όπως η ενδομητρίωση, το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών που πολλές φορές μένουν αδιάγνωστες για χρόνια, καθώς και η μείωση της έκθεσης σε περιβαλλοντικούς παράγοντες που φαίνεται να επηρεάζουν τη γονιμότητα, όπως οι ατμοσφαιρικοί ρύποι, η υπερβολική έκθεση σε ορισμένες χημικές ουσίες που υπάρχουν σε πλαστικά και η άσκοπη χρήση ουσιών που δρουν ως ενδοκρινικοί διαταράκτες. Αν και είναι αδύνατον να ελέγξουμε τα πάντα, η ενημέρωση και οι μικρές καθημερινές επιλογές μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη διατήρηση της αναπαραγωγικής υγείας.

Η επίσκεψη στον γυναικολόγο είναι μία ευκαιρία να συζητηθούν οι αναπαραγωγικοί στόχοι κάθε γυναίκας, να αξιολογηθούν πιθανοί παράγοντες κινδύνου και να σχεδιαστεί έγκαιρα η κατάλληλη στρατηγική για το μέλλον. Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή αποτελεί πολύτιμο εργαλείο της σύγχρονης ιατρικής, δεν μπορεί όμως να εξαλείψει τις επιπτώσεις της ηλικίας ούτε να εγγυηθεί την επιτυχία. Η καλύτερη θεραπεία παραμένει, όπου είναι εφικτό, η πρόληψη. Η διατήρηση της γονιμότητας με την κατάψυξη των ωαρίων είναι μία ακόμα σημαντική επιλογή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη ή όταν η τεκνοποίηση πρόκειται να αναβληθεί. Παρότι δεν υποκαθιστά τον φυσικό, οικογενειακό προγραμματισμό, αποτελεί μία επιλογή, η οποία πρέπει να συζητείται εξατομικευμένα με τον γυναικολόγο.

Η πρόληψη στην αναπαραγωγική υγεία δεν σημαίνει ότι όλες οι γυναίκες πρέπει να γίνουν μητέρες νωρίς. Σημαίνει ότι κάθε γυναίκα αξίζει να γνωρίζει πως λειτουργεί το σώμα της, ποιες αλλαγές συμβαίνουν με το πέρασμα του χρόνου και ποιες επιλογές έχει, ώστε όταν έρθει η στιγμή να το αποφασίσει να το κάνει έχοντας στα χέρια της τη γνώση και όχι μόνο την ελπίδα.

Η φροντίδα της γονιμότητας δεν ξεκινά όταν εμφανιστεί η δυσκολία. Ξεκινά πολύ νωρίτερα, με ενημέρωση, πρόληψη και σεβασμό στο σώμα μας. Γιατί η καλύτερη επένδυση στην αναπαραγωγική υγεία είναι αυτή που γίνεται πριν υπάρξει ανάγκη για θεραπεία.