Από τα baby hotels στα πιάτα υψηλής διατροφικής αξίας: πλέον η Ιαπωνία μεγαλώνει παιδιά με φροντίδα
Αν φαντάζεσαι ότι το φαγητό στον παιδικό σταθμό είναι απλώς κάτι πρόχειρο για να «βγει η μέρα», η Ιαπωνία έρχεται να σου αλλάξει εντελώς εικόνα.
Στο Shikahama Kodomo En στο Τόκιο, ένα απλό μεσημεριανό με κοτόπουλο και σάλτσα σόγιας, λαχανικά, ρύζι και καρπούζι για επιδόρπιο, δεν είναι αποτέλεσμα στιγμιαίας έμπνευσης: είναι το τέλος μιας διαδικασίας που ξεκινάει δύο μήνες πριν.
Κάθε γεύμα σχεδιάζεται με ακρίβεια. Πρωτεΐνες, λιπαρά, υδατάνθρακες, αλλά και βιταμίνες και ιχνοστοιχεία όπως ασβέστιο και σίδηρος υπολογίζονται σχολαστικά, ώστε το σχολικό φαγητό να καλύπτει το 45% της ημερήσιας ενεργειακής ανάγκης του παιδιού.
Η διατροφολόγος του σχολείου, Natsuko Hattori, καταθέτει το μενού για έγκριση σε επιτροπή ειδικών, διευθυντών και νοσηλευτή, πολύ πριν μπει το φαγητό στην κατσαρόλα.
«Είναι απαιτητικό αλλά όταν σκέφτεσαι ότι συμμετέχεις στη σωστή ανάπτυξη των παιδιών, η ικανοποίηση ξεπερνά κάθε κούραση», εξηγεί χαρακτηριστικά.
Και η φροντίδα δεν τελειώνει εκεί. Στην κουζίνα, οι κινήσεις του προσωπικού είναι αυστηρά οργανωμένες ώστε να μην υπάρξει καμία επιμόλυνση. Το φαγητό δεν σερβίρεται αν δεν το δοκιμάσει πρώτα η διευθύντρια, Konomu Sawada.
«Λατρεύω το ψάρι», λέει γελώντας, λίγο πριν δώσει την τελική έγκριση.
Γιατί στην Ιαπωνία το φαγητό είναι μέρος της αγωγής
Η έμφαση στη σωστή διατροφή δεν είναι τυχαία. Στην Ιαπωνία υπάρχει εδώ και δεκαετίες η φιλοσοφία του shokuiku, της διατροφικής αγωγής.
Η ιδέα είναι απλή αλλά βαθιά: αν μάθεις από παιδί να τρως σωστά, χτίζεις όχι μόνο υγιές σώμα αλλά και ισορροπημένο μυαλό.
Στους παιδικούς σταθμούς, τα παιδιά ενθαρρύνονται να δοκιμάζουν πρώτα τα λαχανικά. Ακόμη κι αν φάνε μόνο μία μπουκιά, μαθαίνουν να μη φοβούνται τις γεύσεις.
Και κάπως έτσι, το μπρόκολο του σχολείου γίνεται θέμα συζήτησης στο οικογενειακό τραπέζι.
Είμαστε κι εμείς που στα Tupperware δοχεία, βάζαμε φαγητά και όνειρα
Το φαινόμενο «τάπερ» - το ολυμπιακό άθλημα: Από πότε το σχολείο έγινε MasterChef;
Όπως εξηγεί η ειδικός στην παιδική φροντίδα Mika Ikemoto, αυτή η προσέγγιση είναι βαθιά ριζωμένη στην κουλτούρα:
«Στα ιαπωνικά σπίτια θεωρείται αυτονόητο ότι οι μητέρες προσφέρουν ισορροπημένα γεύματα. Πολλές γυναίκες βάζουν πραγματικά την καρδιά τους στο φαγητό».
Τα αποτελέσματα φαίνονται. Η Ιαπωνία έχει από τα χαμηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας παγκοσμίως. Εκεί όπου άλλες χώρες παλεύουν με ανησυχητικές προβλέψεις, τα ιαπωνικά παιδιά μεγαλώνουν με πιο υγιή σχέση με το φαγητό.
Όταν η ανάγκη γέννησε αλλαγή
Δεν ήταν όμως πάντα έτσι. Για χρόνια, οι τεράστιες λίστες αναμονής ανάγκασαν πολλές οικογένειες να καταφεύγουν σε άτυπους, ανεξέλεγκτους παιδικούς σταθμούς, τα λεγόμενα baby hotels.
Οι συνθήκες ήταν συχνά επικίνδυνες και τραγικά περιστατικά συγκλόνισαν τη χώρα.
Το 2010, η Ιαπωνία είχε πάνω από 26.000 παιδιά σε αναμονή για δημόσιο παιδικό σταθμό. Η κυβέρνηση αντέδρασε δυναμικά, διπλασιάζοντας τη χρηματοδότηση μέσα σε λίγα χρόνια. Σήμερα, η λίστα έχει μειωθεί δραστικά.
Η παιδική φροντίδα είναι δωρεάν για παιδιά άνω των τριών ετών, ενώ για τα μικρότερα το κόστος εξαρτάται από το εισόδημα, κάτι που επιτρέπει και στους χαμηλόμισθους γονείς να έχουν πρόσβαση.
Το σύστημα δεν είναι τέλειο
Παρόλα αυτά, δεν πρόκειται για παράδεισο. Όπως επισημαίνει η Mika Ikemoto, η προσπάθεια επικεντρώθηκε περισσότερο στην αύξηση των γεννήσεων και λιγότερο στη βελτίωση των συνθηκών για τα ίδια τα παιδιά.
Σε μεγαλύτερες ηλικίες, η αναλογία παιδιών ανά παιδαγωγό αυξάνεται σημαντικά, περιορίζοντας την εξατομικευμένη φροντίδα. Παράλληλα, οι έλεγχοι ασφαλείας για το προσωπικό άργησαν να εφαρμοστούν, δημιουργώντας εύλογες ανησυχίες.
Το πιο δυνατό μάθημα
Κι όμως, πίσω στο Shikahama Kodomo En, η εικόνα είναι καθησυχαστική.
Τα παιδιά τελειώνουν το φαγητό τους, βοηθούν στο καθάρισμα και επιστρέφουν στην τάξη. Μαθαίνουν όχι μόνο τι να τρώνε, αλλά και πώς να σέβονται το φαγητό και τους άλλους.
Η Natsuko Hattori κοιτάζει την άδεια κουζίνα με ικανοποίηση.
«Το να βάζεις τα θεμέλια για την υγεία τους είναι τεράστια ευθύνη», λέει.
«Και είναι κάτι για το οποίο είμαι περήφανη».
Ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο σημαντικό μάθημα: ότι η φροντίδα δεν κρύβεται σε μεγάλες δηλώσεις, αλλά σε ένα πιάτο φαγητό φτιαγμένο με σκέψη, χρόνο και αγάπη.
Bloggers
