Η 35χρονη δήμαρχος Shoko Kawata πήρε άδεια μητρότητας και γράφει ξανά ιστορία στην Ιαπωνία

Η Shoko Kawata, η οποία το 2023 έγινε η νεότερη γυναίκα δήμαρχος στην ιστορία της Ιαπωνίας στα 33 της χρόνια, είχε καταστήσει σαφές από την πρώτη στιγμή της εκλογής της στην πόλη Yawata ότι στα άμεσα σχέδιά της ήταν η δημιουργία οικογένειας.

Ωστόσο, ενώ για τους υπαλλήλους του δήμου προβλέπεται άδεια μητρότητας 16 εβδομάδων, δεν υπήρχε κανένα απολύτως πρωτόκολλο για τη θέση της δημάρχου, όπως ανέφερε η ίδια. Έτσι, αναγκάστηκε να το δημιουργήσει η ίδια.

Η άδεια μητρότητας της 35χρονης δημάρχου Shoko Kawata είναι η νίκη που χρειαζόμασταν σήμερα

«Εξεπλάγην όταν έμαθα πως είμαι η πρώτη δήμαρχος που παίρνει άδεια μητρότητας. Με έκανε να συνειδητοποιήσω ότι, μέχρι σήμερα, απλώς δεν υπήρχαν πολλές νέες γυναίκες - ή γυναίκες γενικότερα - που να έχουν γίνει δήμαρχοι», δήλωσε η Kawata στο Reuters από το Δημαρχείο της Yawata.

Μία από τις τελευταίες της δημόσιες υποχρεώσεις πριν βγει σε άδεια ήταν στις 17 Ιουλίου, όταν συμμετείχε στη γιορτή δρόμου για το φεστιβάλ Taiko της πόλης. Όμως, αντί να ανέβει πάνω στην ψηλή κατασκευή του mikoshi (του φορητού σιντοϊστικού ναού) όπως επιτάσσει η παράδοση για τους δημάρχους, η Kawata, λόγω της προχωρημένης εγκυμοσύνης της, επέλεξε να ακολουθήσει την πομπή πεζή, περπατώντας.

Παρά το γεγονός ότι η Sanae Takaichi έγινε η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, το τεράστιο έλλειμμα έμφυλης ισότητας στη χώρα είναι ιδιαίτερα εμφανές στην ανδροκρατούμενη πολιτική σκηνή. Η Ιαπωνία κατατάχθηκε 118η ανάμεσα σε 148 χώρες στην πιο πρόσφατη έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ για το έμφυλο χάσμα, ενώ βρέθηκε στην 125η θέση στην κατηγορία της πολιτικής ενδυνάμωσης των γυναικών.

Η Kawata τόνισε ότι υπάρχουν ακόμη τεράστια περιθώρια μεταρρυθμίσεων, ειδικά αν αυτή η γηράσκουσα χώρα θέλει να προσπαθήσει να βελτιώσει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά γεννήσεων στον κόσμο.

Βάσει νόμου, οι γυναίκες στην Ιαπωνία δικαιούνται περίπου 14 εβδομάδες άδειας μητρότητας και συνήθως λαμβάνουν τα δύο τρίτα του μισθού τους συν ένα επίδομα γέννας, αν και ορισμένες δημόσιες υπάλληλοι απολαμβάνουν καλύτερους όρους.

«Όλοι μιλούν για την ισότητα των φύλων και τη μεταρρύθμιση της εργασίας, αλλά πρέπει να χτίσουμε μια κοινωνία στην οποία οι άνθρωποι, σε όλα τα επαγγέλματα - συμπεριλαμβανομένων εκείνων που βρίσκονται σε ηγετικές θέσεις - δεν θα διστάζουν να κάνουν παιδιά. Διαφορετικά, πιστεύω ότι η συνεχιζόμενη πληθυσμιακή μείωση λόγω της υπογεννητικότητας και η οικονομική αφαίμαξη που συνεπάγεται, είναι αναπόφευκτες», σημείωσε.

Η ίδια ανέφερε ότι η πλειοψηφία των δημοτών τη στήριξε και οι συνάδελφοί της την ενθάρρυναν. Παρ' όλα αυτά, η εκτενής κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης έφερε στην επιφάνεια και ένα κύμα συντηρητικών αντιδράσεων.

Χαρακτηριστική ήταν η δημόσια τοποθέτηση του πρώην αρχηγού της Πολεμικής Αεροπορίας και πολιτικού, Toshio Tamogami, ο οποίος εξέφρασε τη «δυσαρέσκειά» του υποστηρίζοντας ότι η άδεια μητρότητας ισοδυναμεί με «διακοπές» από τα δημόσια καθήκοντα, ενώ έφτασε στο σημείο να υποστηρίξει πως «οι γυναίκες που σχεδιάζουν να κάνουν παιδιά δεν θα έπρεπε καν να διεκδικούν δημόσια αξιώματα».

Απέναντι σε τέτοιες τοποθετήσεις, η απάντηση της Kawata ήταν αφοπλιστική: «Αν επικρίνουμε τις γυναίκες πολιτικούς που παίρνουν άδεια μητρότητας, σημαίνει ότι αποκλείουμε αυτόματα από την πολιτική όλες τις γυναίκες από 20 έως 40 ετών. Στην κοινωνία μας, αν μια γυναίκα θέλει παιδί, νιώθει υποχρεωμένη να εγκαταλείψει την καριέρα της - κι αν θέλει καριέρα, την οικογένεια. Αυτό το δίλημμα πρέπει επιτέλους να σταματήσει».

Παρά τις επικρίσεις από όσους υποστήριξαν στο διαδίκτυο ότι «δεν κάνει τη δουλειά της», η Kawata ξεκαθάρισε το διοικητικό πλάνο: ο αναπληρωτής δήμαρχος θα αναλάβει την καθημερινότητα της πόλης, ενώ η ίδια θα ενημερώνεται συνεχώς για τις μείζονες αποφάσεις. Παράλληλα, θέλοντας να δώσει το παράδειγμα για τη δίκαιη κατανομή των οικογενειακών βαρών, αποκάλυψε πως και ο σύζυγός της πρόκειται να λάβει 6 μήνες άδεια πατρότητας, ώστε να φροντίσουν μαζί το μωρό που περιμένουν τον Σεπτέμβριο.

Από την άδεια μητρότητας στην εποχή του AI: τι κάνεις όταν όλα αλλάζουν πιο γρήγορα από εσένα;

Οι περισσότεροι κάτοικοι της Yawata που μίλησαν στο Reuters δήλωσαν ότι στηρίζουν την απόφαση της Kawata. Ωστόσο, ορισμένοι, όπως η Chie Fujita, τοπική κάτοικος και νοικοκυρά, εξέφρασαν τις αντιρρήσεις τους για το γεγονός ότι η δήμαρχος θα λαμβάνει ολόκληρο τον μισθό της κατά τη διάρκεια της απουσίας της.

«Είμαι γυναίκα και έχω γεννήσει κι εγώ, οπότε πιστεύω ότι είναι δικαίωμα κάθε γυναίκας να μπορεί να παίρνει άδεια όταν γεννάει. Ωστόσο, όσον αφορά τον μισθό της, δεν συμφωνώ απόλυτα με το να παίρνει το 100% ενώ βρίσκεται σε άδεια», ανέφερε η Fujita.

Το συμπέρασμα που μένει; Το γεγονός ότι η άδεια μητρότητας μιας δημάρχου μετατρέπεται σε διεθνές ειδησεογραφικό γεγονός και πυροδοτεί δημόσιο διάλογο, αποδεικνύει κάτι βαθύτερο: ακόμα και σε ανεπτυγμένες κοινωνίες, όπως αυτή της Ιαπωνίας, η ισορροπία ανάμεσα στη μητρότητα και την καριέρα δεν θεωρείται ακόμα αυτονόητη. Όταν μια γυναίκα σε θέση ευθύνης πρέπει να «σπάσει» ταμπού και να δημιουργήσει η ίδια το πλαίσιο για να κάνει το πιο φυσικό πράγμα στον κόσμο, γίνεται σαφές ότι ο δρόμος για την ουσιαστική έμφυλη ισότητα έχει ακόμη αρκετά χιλιόμετρα να διανύσει.