7 τρόποι να μεγαλώσεις ένα body-confident παιδί στην εποχή των GLP-1 και των social media

Το να μεγαλώνεις ένα παιδί που νιώθει καλά με το σώμα του γίνεται όλο και πιο δύσκολο σε μια εποχή όπου η εικόνα έχει αποκτήσει τεράστια δύναμη. Από πολύ μικρή ηλικία, τα παιδιά έρχονται σε επαφή μέσω των social media με αμέτρητες εικόνες «τέλειων» σωμάτων, πρότυπα ομορφιάς και μηνύματα που συχνά συνδέουν την εμφάνιση με την αποδοχή, την επιτυχία ή την ευτυχία. Όσο περισσότερο εκτίθενται σε αυτά, τόσο πιο εύκολο είναι να αρχίσουν να συγκρίνουν τον εαυτό τους με μια εικόνα που στην πραγματικότητα δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική ζωή.

Η συνεχής αυτή σύγκριση μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ένα παιδί βλέπει το σώμα του, τη σχέση του με το φαγητό και την άσκηση, τον τρόπο που ενισχύει την αυτοπεποίθησή του. Και την ίδια στιγμή που τα social media διαμορφώνουν νέες αντιλήψεις γύρω από το σώμα και την εμφάνιση, η ολοένα και πιο έντονη συζήτηση γύρω από τα GLP-1 φάρμακα και την απώλεια βάρους προσθέτει ακόμη περισσότερα μηνύματα προς αυτή την κατεύθυνση.

Δεν μπορείς να απομονώσεις το παιδί σου από όλα όσα βλέπει και ακούει γύρω του. Μπορείς, όμως, να το βοηθήσεις να καταλάβει ότι η αξία του δεν καθορίζεται από την εμφάνισή του και να του δώσεις τα εφόδια ώστε να αντιμετωπίζει με πιο κριτικό μάτι όσα βλέπει καθημερινά.

'Οσο δύσκολο κι αν φαντάζει, ειδικά αν έχεις ένα έφηβο παιδί που σκολάρει καθημερινά ατελείωτες ώρες, η Sarah Callazzo, ιδρύτρια της γραμμής υποστήριξης για διατροφικές διαταραχές Love, A Stranger και άτομο σε ανάρρωση από διατροφική διαταραχή, η Golee Abrishami, PhD, VP of Clinical Care στην Octave Therapy, και η Sally Fleck, PhD, clinical director στο Eating Recovery Center, μοιράζονται επτά πρακτικές που μπορούν να σε βοηθήσουν.

Sunburning: η επικίνδυνη τάση στα social media που «υπόσχεται» να εξαφανίσει την ακμή εφήβων

Ξεκίνα από τον τρόπο που μιλάς εσύ για το σώμα σου

Πριν προσπαθήσεις να αλλάξεις τον τρόπο με τον οποίο μιλά το παιδί σου για την εμφάνισή του, αναρωτήσουν τι κάνεις εσύ. Τα παιδιά ακούν πολύ περισσότερα απ' όσα νομίζεις. Φράσεις όπως «δείχνω χάλια με αυτό», «πρέπει να χάσω κιλά», «δεν πρέπει να φάω αυτό» ή ακόμη και η συνεχής κριτική στον εαυτό σου όταν βλέπεις φωτογραφίες, μπορούν να περάσουν σταδιακά και στο δικό τους τρόπο σκέψης. «Τα παιδιά παρατηρούν τα σχόλια που εμείς θεωρούμε αθώα», εξηγεί η Sarah Callazzo. Και όταν βλέπουν τον γονιό τους να κρίνει διαρκώς το σώμα του, είναι πιθανό να αρχίσουν να αναρωτιούνται τι σημαίνουν όλα αυτά και για τα ίδια. Από την πλευρά της, η Sally Fleck, PhD, επισημαίνει ότι δεν χρειάζεται να έχεις λύσει όλα τα δικά σου θέματα με την εικόνα σώματος για να μεγαλώσεις το παιδί σου διαφορετικά. Χρειάζεται να βλέπει έναν άνθρωπο που αναγνωρίζει τα λάθη του, τα διορθώνει και δείχνει στον εαυτό του λίγη περισσότερη κατανόηση.

Στόχος δεν είναι να αγαπάς το σώμα σου κάθε μέρα, αλλά να το σέβεσαι

Η ιδέα ότι πρέπει να «αγαπάς το σώμα σου» ακούγεται όμορφη, αλλά μπορεί να είναι δύσκολο να εφαρμοστεί στην πράξη, ειδικά για ένα παιδί που μεγαλώνει και βλέπει το σώμα του να αλλάζει συνεχώς. Γι' αυτό η Sally Fleck προτείνει έναν πιο ρεαλιστικό στόχο: τον σεβασμό προς το σώμα. «Δεν πρόκειται κάθε παιδί να αγαπά το σώμα του κάθε μέρα», σημειώνει. Το σημαντικό είναι να μάθει ότι το σώμα του αξίζει φροντίδα ακόμη και τις ημέρες που δεν αισθάνεται άνετα μέσα σε αυτό. Παράλληλα, βοήθησέ το να μάθει να βάζει όρια όταν η συζήτηση γύρω από το σώμα ή το φαγητό γίνεται άβολη. Φράσεις όπως «δεν χρειάζεται να σχολιάζουμε το σώμα κάποιου άλλου» ή «δεν χρειάζεται να εξηγείς τι τρως και γιατί» μπορούν να του δώσουν έναν τρόπο να προστατεύει τον εαυτό του και να σέβεται τα όρια των άλλων, τώρα αλλά και μεγαλώνοντας.

Απέφυγε να χαρακτηρίζεις το φαγητό

Ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που μπορείς να αλλάξεις στο σπίτι είναι ο τρόπος με τον οποίο μιλάς για το φαγητό. «Δεν υπάρχει “κακό” φαγητό ή “junk food”. Το μπρόκολο και τα μπισκότα είναι και τα δύο απλώς φαγητό», εξηγεί η Golee Abrishami, PhD. Φράσεις όπως «δεν μπορώ να φάω αυτό», «θα το κάψω μετά», «έχει πολλές θερμίδες», μπορεί να μοιάζουν αθώες, όμως δημιουργούν μια λογική βαθμολόγησης γύρω από το φαγητό. Και τα παιδιά την απορροφούν ακόμη κι όταν δεν απευθύνεσαι σε αυτά. Επίσης, συνιστά να μην αντιμετωπίζεις το γλυκό ως επιβράβευση επειδή το παιδί έφαγε τα λαχανικά του. Το σημαντικό, όμως, είναι να υπάρχει συνέπεια. Δεν μπορείς να λες στο παιδί σου ότι όλες οι τροφές έχουν θέση στη διατροφή του, ενώ ταυτόχρονα σε βλέπει να παραλείπεις γεύματα, να απολογείσαι επειδή έφαγες γλυκό ή να μιλάς για το πώς θα «κάψεις» το βραδινό σου.

Δεν υπάρχει ένα μόνο «σωστό» σώμα – πώς το μαθαίνεις στο παιδί σου

Άλλαξε τον τρόπο που μιλάς για την άσκηση

Η άσκηση δεν χρειάζεται να συνδέεται με το φαγητό ή με την προσπάθεια να αλλάξει το σώμα. Ιδανικά, το παιδί μαθαίνει να βλέπει την κίνηση ως κάτι που του προσφέρει χαρά, δύναμη και ευεξία και όχι ως έναν τρόπο να «διορθώσει» την εμφάνισή του ή να αντισταθμίσει κάτι που έφαγε. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι όταν η γυμναστική γίνεται καταναγκαστική ή αποκτά ως βασικό στόχο την απώλεια βάρους και τον έλεγχο του σώματος, μπορεί να αποτελεί σημάδι μιας μη υγιούς σχέσης με την άσκηση και το φαγητό. Αν δε το παιδί ασχολείται με κάποιο άθλημα ή τον χορό, δεν θα πρέπει να συνδέεται η απόδοσή του από το μέγεθος ή το βάρος του σώματός του. Η ενέργεια, η σωστή διατροφή, η ξεκούραση και η ψυχική ευεξία είναι πολύ πιο ουσιαστικοί δείκτες υγείας από έναν αριθμό στη ζυγαριά.

Κάνε τα οικογενειακά γεύματα μια ευκαιρία σύνδεσης

Η αξία των οικογενειακών γευμάτων, βρίσκεται κυρίως στο κλίμα που δημιουργείται την ώρα του φαγητού. Όπως εξηγεί η Golee Abrishami, PhD, ένα σταθερό και χαλαρό γεύμα μπορεί να γίνει μια πολύτιμη στιγμή σύνδεσης, όπου το παιδί αισθάνεται ασφάλεια και μαθαίνει να βλέπει το φαγητό ως ένα φυσικό μέρος της καθημερινότητάς του και όχι ως αφορμή για έλεγχο, πίεση ή διαφωνίες. Σχόλια για το πόσο έφαγε, έπαινοι επειδή έφαγε «σωστά», πίεση να αδειάσει το πιάτο ή παρατηρήσεις για τις ποσότητες μπορούν να κάνουν το παιδί να αισθανθεί ότι το φαγητό του παρακολουθείται και κρίνεται. Όσο περισσότερο το τραπέζι συνδέεται με τη συζήτηση, τη χαλαρότητα και την επαφή, τόσο λιγότερο χώρο μένει για άγχος γύρω από το φαγητό και το σώμα.

Μάθε του να φιλτράρει όσα βλέπει στα social media

Δεν μπορείς να εξαφανίσεις από το feed του κάθε «what I eat in a day» video ή κάθε celebrity before-and-after. Μπορείς όμως να το βοηθήσεις να μάθει να τα αμφισβητεί. Η Sally Fleck επισημαίνει επίσης τη σημασία του να μάθουν τα παιδιά να αναγνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο η εμπορευματοποιημένη diet culture προσπαθεί να τους πουλήσει συγκεκριμένα πρότυπα. Και, κυρίως, να ξέρουν ότι έχουν δικαίωμα να προστατεύουν την ψυχική τους ηρεμία: μπορούν να κάνουν unfollow, να προσπεράσουν ένα video ή να αποχωρήσουν από μια συζήτηση που τους κάνει να νιώθουν άσχημα.

Πώς να μιλήσουμε στα παιδιά για την εικόνα του σώματος στην εποχή του Ozempic

Μάθε να αναγνωρίζεις τα σημάδια μιας διατροφικής διαταραχής

Η σχέση ενός παιδιού με το σώμα και το φαγητό διαμορφώνεται σταδιακά, γι’ αυτό έχει σημασία να μπορείς να αναγνωρίσεις πότε μια συμπεριφορά αρχίζει να γίνεται ανησυχητική. Όπως εξηγεί η Sally Fleck, ένα από τα βασικά στοιχεία που αξίζει να παρατηρείς είναι η ακαμψία. Δες τι συμβαίνει αν το παιδί δεν μπορεί να ακολουθήσει έναν κανόνα που έβαλε στο φαγητό: Αν αντιδρά με πανικό, ενοχή, μυστικοπάθεια ή άγχος, υπάρχει πρόβλημα. Πρόσεξε αν κόβει ξαφνικά ολόκληρες ομάδες τροφίμων, αν γυμνάζεται συνεχώς, αν αποφεύγει κοινωνικές εκδηλώσεις με φαγητό ή αν απομονώνεται. Αν δεις απότομη απώλεια βάρους, λιποθυμίες ή εμετούς, ζήτησε αμέσως τη βοήθεια ειδικού.

Δεν χρειάζεται να βρίσκεις πάντα τα σωστά λόγια ούτε να κάνεις συζητήσεις που θα λύνουν όλα τα ζητήματα γύρω από το σώμα και το φαγητό. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι να δείχνεις στο παιδί σου, μέσα από την καθημερινότητα, ότι μπορεί να σου μιλήσει χωρίς να φοβάται ότι θα το κρίνεις ή θα το κάνεις να νιώσει άβολα. Όπως επισημαίνει η Sarah Callazzo, στόχος είναι να αφήνεις ανοιχτή την πόρτα για συζήτηση, ώστε να μπορεί να επιστρέψει σε εσένα όταν κάτι το απασχολεί.