Παγκόσμια Ημέρα Καφέ: 2 coffee experts μιλούν για το πώς άλλαξε ο τρόπος που πίνουν καφέ οι Έλληνες
Freddo όλο τον χρόνο, καλύτερη ποιότητα και ένας καταναλωτής που ξέρει πλέον τι θέλει. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καφέ, μιλήσαμε με δύο ανθρώπους που γνωρίζουν τον καφέ όσο λίγοι.
Ο πρώτος καφές της ημέρας, εκείνος που παίρνουμε στο χέρι πηγαίνοντας στο γραφείο, ο freddo που μπορεί να κρατάμε για ώρες ή ο καφές που γίνεται αφορμή για να συναντήσουμε τους φίλους μας. Στην Ελλάδα ο καφές δεν είναι απλώς ένα ρόφημα. Είναι μια ολόκληρη καθημερινή συνήθεια και τα τελευταία χρόνια ο τρόπος που τον αντιμετωπίζουμε έχει αλλάξει σημαντικά.
Concept cafés: 4 μέρη στην Αθήνα που δεν πηγαίνεις μόνο για καφέ
Μπορεί ο freddo espresso και ο freddo cappuccino να παραμένουν σταθερές αξίες της ελληνικής coffee culture, όμως πλέον μας ενδιαφέρει περισσότερο τι υπάρχει μέσα στο φλιτζάνι μας. Μαθαίνουμε για την προέλευση των κόκκων, αναζητάμε καλύτερη ποιότητα, δοκιμάζουμε διαφορετικά χαρμάνια και γεύσεις και γινόμαστε σταδιακά πιο απαιτητικοί.
Καφές και ζάχαρη: Το DIY beauty trick που χαρίζει απαλή επιδερμίδα στα χέρια σε λίγα λεπτά
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καφέ, το Queen.gr μίλησε με δύο ανθρώπους που γνωρίζουν καλά όσα συμβαίνουν πίσω από κάθε φλιτζάνι. Ο Νίκος Μπάκας, Barista Trainer & Quality Control Manager της KAFEA TERRA, και ο Μιχάλης Δημητρακόπουλος, World Champion Coffee in Good Spirits 2016, World Barista Championship Runner-Up 2019, World Coffee Events Judge και Q Grader, μιλούν για τον Έλληνα καταναλωτή, την ιδιαίτερη σχέση μας με τον freddo, τα λάθη που μπορούν να χαλάσουν ακόμη και έναν εξαιρετικό καφέ και όσα πρόκειται να δούμε στα coffee shops τα επόμενα χρόνια.
Νίκος Μπάκας: «Οι Έλληνες καταναλωτές έχουν γίνει σαφώς πιο απαιτητικοί και ενημερωμένοι»
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καφέ, πόσο έχει αλλάξει ο τρόπος που πίνουν και αντιλαμβάνονται τον καφέ οι Έλληνες τα τελευταία χρόνια; Έχουμε γίνει πιο απαιτητικοί ως καταναλωτές;
Τα τελευταία χρόνια έχει συντελεστεί μια πραγματική επανάσταση στην ελληνική αγορά. Ο καφές έχει πάψει να είναι απλώς μια καθημερινή δόση καφεΐνης ή μια αφορμή για κουβέντα και έχει μετατραπεί σε εμπειρία. Οι Έλληνες καταναλωτές έχουν γίνει σαφώς πιο απαιτητικοί και ενημερωμένοι.
Πλέον, ο κόσμος ενδιαφέρεται περισσότερο για την προέλευση (origin) των κόκκων, ρωτά για το προφίλ καβουρδίσματος
, αναζητά επιλογές μοναδικής προέλευσης και αναγνωρίζει τις γευστικές διαφορές ανάμεσα σε καφέδες Arabica και Robusta.
Αυτή η στροφή προς την ποιότητα έχει ωθήσει και εμάς, τους ανθρώπους του κλάδου, να ανεβάζουμε συνεχώς τον πήχη, προσφέροντας εξειδικευμένα blends και καφέδες μοναδικής προέλευσης που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις ενός ολοένα και πιο εκπαιδευμένου κοινού.
Coffee trips: Οι ευρωπαϊκές πόλεις που θα σε κάνουν να ταξιδέψεις μόνο για έναν καφέ
Ο freddo espresso και ο freddo cappuccino έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής coffee culture. Τι είναι αυτό που κάνει τον ελληνικό τρόπο κατανάλωσης καφέ τόσο ξεχωριστό σε σχέση με όσα βλέπεις στο εξωτερικό;
Αυτό που κάνει την ελληνική κουλτούρα του καφέ μοναδική είναι ότι καταφέραμε να πάρουμε την κουλτούρα του espresso και να την προσαρμόσουμε στα δικά μας δεδομένα, δημιουργώντας τον freddo espresso και τον freddo cappuccino.
Στο εξωτερικό, ο κρύος καφές είναι συχνά συνδεδεμένος με τη γρήγορη κατανάλωση (on-the-go) ή με γλυκά ροφήματα με σιρόπια και σαντιγί.
Στην Ελλάδα, αντίθετα, ο freddo αποτελεί μια μικρή ιεροτελεστία. Συνδυάζει την ένταση του espresso με τη χαμηλή θερμοκρασία και τη βελούδινη υφή, είτε του ίδιου του καφέ είτε του αφρόγαλου. Παράλληλα, οι Έλληνες απολαμβάνουν τον καφέ τους με διάρκεια. Παραμένει μια βαθιά κοινωνική συνήθεια και μια αφορμή για επικοινωνία.
Πού να πας για καλό καφέ στην Αθήνα: 7 coffee spots που αξίζουν μια στάση
Ως άνθρωπος που ασχολείσαι με την εκπαίδευση των baristas, ποιο είναι το συχνότερο λάθος που μπορεί να χαλάσει ακόμη και έναν πολύ καλό καφέ; Και ποιο είναι το πρώτο στοιχείο που σε κάνει να καταλάβεις ότι ένας καφές έχει παρασκευαστεί σωστά;
Το συχνότερο λάθος που συναντώ και μπορεί να υποβαθμίσει ακόμη και έναν πολύ καλό ποιοτικά καφέ είναι η ελλιπής καθαριότητα και συντήρηση του εξοπλισμού, όπως των group heads, των filter baskets ή των μαχαιριών του μύλου. Τα υπολείμματα καφέ οξειδώνονται και μπορούν να αφήσουν δυσάρεστη μυρωδιά και γεύση στο φλιτζάνι.
Επίσης, η λανθασμένη ρύθμιση του μύλου ή τα φθαρμένα μαχαίρια επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα της άλεσης, με αποτέλεσμα η εκχύλιση να βρίσκεται εκτός προδιαγραφών -είτε πρόκειται για υποεκχύλιση είτε για υπερεκχύλιση και τελικά να υποβαθμίζονται το άρωμα και η γεύση του espresso.
Αντίθετα, το πρώτο στοιχείο που μου δείχνει ότι ένας καφές έχει παρασκευαστεί σωστά, πριν καν τον δοκιμάσω, είναι η εικόνα και το άρωμά του. Σε έναν espresso, η ελαστική crema, με το σωστό χρώμα και τη σωστή διάρκεια, σε συνδυασμό με ένα καθαρό και ισορροπημένο άρωμα, χωρίς baked νότες, αποτελούν την «υπογραφή» μιας επιτυχημένης εκχύλισης.
Έχοντας εκπαιδεύσει επαγγελματίες του καφέ και έχοντας δει από κοντά πώς εξελίσσεται ο κλάδος, τι πιστεύεις ότι ξεχωρίζει σήμερα έναν πραγματικά καλό barista; Έχει αλλάξει ο ρόλος του σε σχέση με το παρελθόν;
Ο ρόλος του barista έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Στο παρελθόν θεωρούνταν κυρίως ο χειριστής μιας μηχανής καφέ. Σήμερα, ο πραγματικά καλός barista λειτουργεί ως Coffee Sommelier και Hospitality Ambassador, συνδυάζοντας τεχνικές γνώσεις, αισθητική αντίληψη και υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης.
Αυτό που τον ξεχωρίζει δεν είναι μόνο η τεχνική του κατάρτιση -το σωστό πάτημα, η ρύθμιση του μύλου ή το latte art- αλλά κυρίως η ικανότητά του να επικοινωνεί. Πρέπει να μπορεί να συνομιλήσει με τον πελάτη, να του εξηγήσει τι πρόκειται να δοκιμάσει, να τον καθοδηγήσει γευστικά με απλό και προσιτό τρόπο και, τελικά, να του προσφέρει μια ολοκληρωμένη εμπειρία φιλοξενίας.
Η τεχνική γνώση κατακτάται μέσα από την εκπαίδευση και την καθημερινή εξάσκηση. Εκείνο που κάνει πραγματικά τη διαφορά είναι το πάθος για τη λεπτομέρεια, η συνεχής διάθεση για μάθηση και, πάνω απ’ όλα, ο σεβασμός προς τον καταναλωτή.
Μιχάλης Δημητρακόπουλος: Η νεότερη γενιά δοκιμάζει και περισσότερα, διαφορετικά ροφήματα
Η πορεία σου στον χώρο του καφέ περιλαμβάνει σημαντικές διακρίσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Πώς ξεκίνησε αυτή η σχέση με τον καφέ και ποιες στιγμές θεωρείς ότι καθόρισαν περισσότερο τη διαδρομή σου μέχρι σήμερα;
Σπούδαζα ηλεκτρολογία και παράλληλα δούλευα σε καφέ για να καλύπτω τα έξοδά μου και να είμαι οικονομικά ανεξάρτητος. Εκεί ερωτεύτηκα τον καφέ. Άρχισα να παρακολουθώ σεμινάρια, να μαθαίνω όλο και περισσότερα και τελικά αποφάσισα να αφήσω την ηλεκτρολογία. Δεν ήξερα τότε πού θα με οδηγούσε αυτή η απόφαση.
Μεγάλωσα στην Πάτρα και το 2015 μετακόμισα στην Αθήνα. Από εκεί ξεκίνησε η πορεία μου στους διαγωνισμούς: πρώτη θέση στο World Coffee in Good Spirits το 2016 και δεύτερη θέση στο World Barista Championship το 2019. Εδώ και επτά χρόνια είμαι πιστοποιημένος γευστικός κριτής στα παγκόσμια πρωταθλήματα της World Coffee Events, ενώ μέσα από τα σεμινάρια και την προπόνηση μοιράζομαι όσα έχω μάθει με baristas και roasters σε διάφορες χώρες.
Σήμερα έχουμε δημιουργήσει την Offbreed Coffee Roasters και καβουρδίζουμε στην Ελλάδα. Φέτος νιώθουμε ιδιαίτερα περήφανοι, καθώς ο Θανάσης Αγγελόπουλος κατέκτησε την τρίτη θέση στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Καβουρδίσματος, με εμένα ως προπονητή του. Είναι η υψηλότερη θέση που έχει πετύχει ποτέ Έλληνας σε αυτόν τον διαγωνισμό.
Αυτό λέω και στα νεότερα παιδιά όταν κάνω σεμινάρια: να ακολουθούν το όνειρό τους, αλλά και να δουλεύουν για να γίνονται όσο καλύτεροι μπορούν σε αυτό που αγαπούν.
Ο καφές στην Ελλάδα είναι σχεδόν τρόπος ζωής. Πόσο έχει αλλάξει όμως ο Έλληνας καταναλωτής τα τελευταία χρόνια; Έχει γίνει πιο «εκπαιδευμένος», αναζητά καλύτερη ποιότητα και καταλαβαίνει περισσότερο τι πίνει;
Έχει αλλάξει αρκετά. Δεν αναζητά απλώς έναν καφέ για να ξεκινήσει τη μέρα του. Ψάχνει ποιότητα και, κυρίως, ψάχνει τον καφέ που αρέσει στον ίδιο. Δοκιμάζει, συγκρίνει και επιστρέφει εκεί όπου βρίσκει αυτό που του ταιριάζει.
Η νεότερη γενιά δοκιμάζει και περισσότερα, διαφορετικά ροφήματα. Αυτό που θα ήθελα να βλέπω είναι να ενδιαφέρεται εξίσου για την ποιότητα των υλικών και του τελικού ροφήματος. Η ποιότητα, άλλωστε, δεν αφορά μόνο έναν σκέτο espresso.
Freddo espresso, cappuccino, φίλτρου ή κάτι άλλο; Ποιος είναι σήμερα ο αγαπημένος καφές των Ελλήνων και ποιος κυριαρχεί διεθνώς; Πόσο διαφορετικά πίνουμε καφέ στην Ελλάδα σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο;
Στην Ελλάδα αγαπάμε πολύ τον freddo espresso και τον freddo cappuccino. Πίνουμε κρύο καφέ σχεδόν όλο τον χρόνο, κάτι που δεν είναι τόσο διαδεδομένο στο εξωτερικό. Σε πολλές άλλες χώρες συναντάς περισσότερο espresso και καφέ φίλτρου, αν και τα κρύα ροφήματα αρχίζουν σιγά σιγά να κερδίζουν χώρο.
Έχει ενδιαφέρον ότι δεν αλλάζει μόνο ο καφές από χώρα σε χώρα, αλλά και η συνήθεια γύρω από αυτόν. Για εμάς, ο καφές είναι συχνά και μια αφορμή να καθίσουμε, να μιλήσουμε και να περάσουμε χρόνο μαζί.
Αν έπρεπε να προβλέψεις τι θα πίνουμε το 2027, ποια coffee trends θα έβαζες στο στοίχημα; Υπάρχει κάποια νέα γεύση, τεχνική ή τρόπος σερβιρίσματος που θεωρείς ότι θα περάσει από τα πιο ενημερωμένα coffee shops στην καθημερινότητά μας;
Εύχομαι να μην πίνουμε μόνο ροφήματα με πολλά χρώματα! Μου αρέσει να βλέπω νέες ιδέες και διαφορετικούς τρόπους σερβιρίσματος. Αυτό που θέλω, όμως, να παραμείνει στο επίκεντρο είναι η ποιότητα, είτε μιλάμε για espresso είτε για ένα πιο δημιουργικό ρόφημα.
Θα ήθελα ο κόσμος να ψάχνει λίγο περισσότερο τι πίνει και να αναγνωρίζει τα μαγαζιά και τους ανθρώπους που προσπαθούν πραγματικά να του σερβίρουν κάτι καλό. Αυτή είναι μια τάση που αξίζει να κρατήσει.
Έχοντας δοκιμάσει αμέτρητους καφέδες και έχοντας διακριθεί σε κορυφαίο επίπεδο, τι παραγγέλνει τελικά ο Μιχάλης Δημητρακόπουλος όταν βγαίνει απλώς για καφέ; Και ποιο είναι το πρώτο πράγμα που σε κάνει να πεις «αυτός είναι πραγματικά καλός καφές»;
Πίνω αρκετούς espresso μέσα στη μέρα, συνήθως σε μαγαζιά που ξέρω ότι μου αρέσουν οι καφέδες τους. Και φυσικά πίνω τον καφέ μας σε αρκετά από τα μαγαζιά που προμηθεύουμε, στην Αθήνα και σε όλη την Ελλάδα. Στο σπίτι αγαπώ πολύ τον καφέ φίλτρου. Μου αρέσει να τον ετοιμάζω για μένα, για φίλους ή για όποιον φιλοξενώ.
Σε έναν καλό καφέ προσέχω πρώτα αν θέλω να πιω και την επόμενη γουλιά. Θέλω καθαρή γεύση, ισορροπία και μια ευχάριστη επίγευση. Αυτά μου λένε περισσότερα από μια εντυπωσιακή περιγραφή.
Bloggers
