Όσο πιο απαιτητική γίνεται η γονεϊκότητα,τόσο λιγότερο θέλουμε παιδιά; Έρευνα δείχνει το αντίθετο
Νέα μελέτη από τη Σουηδία δείχνει ότι όσοι υιοθετούν πιο απαιτητικές αντιλήψεις για τη γονεϊκότητα δεν απομακρύνονται από την ιδέα της απόκτησης παιδιών – αντίθετα, φαίνεται να θέλουν περισσότερο να γίνουν γονείς.
Το να μεγαλώνεις σήμερα παιδί έχει γίνει πιο απαιτητικό από ποτέ. Περισσότερος χρόνος, περισσότερη ενέργεια, περισσότερα έξοδα, δραστηριότητες, διάβασμα, συναισθηματική διαθεσιμότητα και μια διαρκής προσπάθεια να είσαι όσο το δυνατόν πιο «παρούσα» στη ζωή του παιδιού σου.
Αυτή ακριβώς η αντίληψη περιγράφεται ως «εντατική γονεϊκότητα» (intensive parenting). Με απλά λόγια είναι η πεποίθηση ότι η ανατροφή ενός παιδιού απαιτεί τεράστια προσωπική, συναισθηματική και οικονομική επένδυση και ότι οι ανάγκες του παιδιού πρέπει να μπαίνουν πάνω από τις ανάγκες των γονιών.
Μέχρι τώρα, οι επιστήμονες υπέθεταν ότι αυτή ακριβώς η πίεση είναι που κάνει πολλούς νέους να λένε «όχι» στην απόκτηση παιδιών ή να σταματούν στο ένα. Κι όμως, μια πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Marriage and Family, ήρθε να ανατρέψει πλήρως αυτή τη θεωρία.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στοιχεία από τη Swedish Generations and Gender Survey του 2021, εξετάζοντας τις απαντήσεις 3.397 ανδρών και γυναικών στη Σουηδία. Οι γυναίκες ήταν ηλικίας 18 έως 40 ετών και οι άνδρες 18 έως 45 ετών. Οι συμμετέχοντες απάντησαν τόσο για τα σχέδιά τους σχετικά με την απόκτηση παιδιών όσο και για τις απόψεις τους γύρω από τη γονεϊκότητα. Μεταξύ άλλων, κλήθηκαν να αξιολογήσουν δηλώσεις όπως ότι «οι ανάγκες των παιδιών πρέπει να προηγούνται εκείνων των γονιών» και ότι «η ανατροφή ενός παιδιού είναι η πιο απαιτητική δουλειά στον κόσμο».
Με βάση τις απαντήσεις τους, οι ερευνητές δημιούργησαν διαφορετικές ομάδες, από εκείνους που υιοθετούσαν έντονα τις αρχές της εντατικής γονεϊκότητας έως εκείνους που τις απέρριπταν. Και κάπου εδώ ήρθε η έκπληξη.
3 ψυχολόγοι συμφωνούν: Αυτή είναι η συνήθεια που κάνει τη διαφορά στη σχέση με το παιδί σου
Όσοι υιοθετούν τις υψηλές απαιτήσεις της σύγχρονης ανατροφής είναι εκείνοι που επιθυμούν περισσότερο να δημιουργήσουν ή να μεγαλώσουν την οικογένειά τους. Συγκεκριμένα:
Οι γυναίκες και οι άνδρες χωρίς παιδιά που ασπάζονται την εντατική γονεϊκότητα είχαν κατά 20% έως 26% λιγότερες πιθανότητες να δηλώσουν ότι θέλουν να μείνουν ατεκνοι, σε σύγκριση με όσους απορρίπτουν αυτά τα πρότυπα.
Οι γονείς που είχαν ήδη δύο ή περισσότερα παιδιά και πίστευαν στο intensive parenting ήταν κατά 14% πιο ανοιχτοί στο να αποκτήσουν και τρίτο παιδί.
Με άλλα λόγια, η αντίληψη ότι η γονεϊκότητα απαιτεί πολλά από εσένα δεν φαίνεται να λειτουργεί απαραίτητα αποτρεπτικά. Αντίθετα, στους συγκεκριμένους συμμετέχοντες συνδεόταν με μεγαλύτερη διάθεση να αποκτήσουν παιδιά - ακόμη και τρίτο ή περισσότερα.
Οι ερευνητές δεν εντόπισαν σταθερή σχέση ανάμεσα στις αντιλήψεις για την εντατική γονεϊκότητα και στην πρόθεση να καθυστερήσει κάποιος την απόκτηση παιδιού. Για τις γυναίκες χωρίς παιδιά, συγκεκριμένα, δεν υπήρχαν σημαντικές στατιστικές διαφορές ως προς το αν σκόπευαν να αναβάλουν την απόκτηση παιδιού, ανάλογα με το πώς έβλεπαν την εντατική γονεϊκότητα.
Άρα, τα ευρήματα δεν λένε ότι όποιος πιστεύει στην «τέλεια» και ιδιαίτερα απαιτητική γονεϊκότητα θα κάνει απαραίτητα παιδιά νωρίτερα. Αυτό που δείχνουν είναι κάτι πιο συγκεκριμένο: η συγκεκριμένη αντίληψη δεν φαίνεται να συνδέεται με μεγαλύτερη επιθυμία να μείνει κάποιος χωρίς παιδιά
Η επικεφαλής της μελέτης Sunnee Billingsley περιγράφει το εύρημα ως ένα είδος «package deal», δηλαδή ως ένα πακέτο ιδεών που φαίνεται να συνδέονται μεταξύ τους. Η ερμηνεία είναι ενδιαφέρουσα: ίσως οι άνθρωποι που θέλουν ήδη να αποκτήσουν παιδιά αρχίζουν σταδιακά να υιοθετούν και τις κυρίαρχες αντιλήψεις για το τι σημαίνει σήμερα να είσαι «καλός γονιός». Οι ερευνητές αναφέρουν και μια ακόμη πιθανή εξήγηση. Σε μια κοινωνία όπου η επιτυχία ενός παιδιού μπορεί να θεωρείται αντανάκλαση της επιτυχίας και της προσωπικής αξίας του γονέα, η εντατική γονεϊκότητα ενδέχεται να προσφέρει και ένα αίσθημα κοινωνικής αναγνώρισης.
Μείωση γεννήσεων: Τελικά, το «γιατί» κρύβεται στην καθημερινότητά μας και είναι πολύ πιο απλό
Η Σουηδία, όμως, έχει μια σημαντική ιδιαιτερότητα
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική υποσημείωση πριν βγάλουμε μεγάλα συμπεράσματα. Η μελέτη αφορά τη Σουηδία, μια χώρα με ισχυρή κρατική στήριξη προς τις οικογένειες, όπως επιδοτούμενη φροντίδα παιδιών, γενναιόδωρη γονική άδεια και μεγαλύτερη υποστήριξη των γονιών στον συνδυασμό εργασίας και οικογενειακής ζωής. Η ίδια η Billingsley επισημαίνει ότι αυτή η υποστήριξη μπορεί να λειτουργεί σαν «μαξιλάρι», μειώνοντας μέρος του κόστους και της πίεσης που συνοδεύουν την εντατική γονεϊκότητα. Γι' αυτό και δεν μπορούμε να θεωρήσουμε δεδομένο ότι τα ίδια ακριβώς αποτελέσματα θα εμφανίζονταν σε μια χώρα με πολύ διαφορετικό κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο.
Άρα τι μας λέει πραγματικά η μελέτη; Όχι ότι η εντατική γονεϊκότητα είναι «καλή» ή ότι δεν υπάρχει πίεση στους σημερινούς γονείς. Ούτε ότι βρέθηκε η αιτία της υπογεννητικότητας. Αυτό που δείχνει η συγκεκριμένη έρευνα είναι ότι η υπόθεση πως οι ολοένα και υψηλότερες απαιτήσεις της σύγχρονης γονεϊκότητας οδηγούν τους ανθρώπους μακριά από την απόκτηση παιδιών δεν επιβεβαιώνεται στα δεδομένα της Σουηδίας.
Αλήθεια ή υπερβολή η ανησυχία για την υπογεννητικότητα; Οι επιστήμονες καταρρίπτουν τους φόβους σου
Και υπάρχει κάτι ακόμη που αξίζει να κρατήσεις: η έρευνα δεν αποδεικνύει ότι το intensive parenting προκαλεί την επιθυμία για παιδιά. Επειδή τα δεδομένα καταγράφηκαν σε μία χρονική στιγμή, οι ερευνητές δεν μπορούν να γνωρίζουν ποιο ήρθε πρώτο - η επιθυμία για παιδιά ή η υιοθέτηση αυτών των αντιλήψεων.
Η επόμενη φάση της έρευνας θα εξετάσει αν οι προθέσεις που καταγράφηκαν πράγματι μεταφράστηκαν σε γεννήσεις, αλλά και αν το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Bloggers
